Presidenti rus, Vladimir Putin, ka shprehur hapur mbështetjen e tij për Aleksandar Vuçiçin, duke thënë se shpreson që ai të bëhet kryeministër i Serbisë. Deklarata e Putinit vjen pak para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 25 tetorit, ku Vuçiç pritet të rikthehet në skenën politike në krye të qeverisë.
Putin e ka përshkruar udhëheqjen aktuale serbe si të përmbajtur dhe ka lavdëruar gatishmërinë e Beogradit për bashkëpunim me Moskën. Në këtë kuadër, presidenti rus ka përcjellë mesazh politik të drejtpërdrejtë, duke sinjalizuar se Rusia do ta mbështesë edhe rrugën e ardhshme të Vuçiçit, nëse ai fiton të drejtën për të marrë drejtimin e qeverisë.
Gjatë fjalës së tij, Putin ka folur edhe për zhvillimet në Bosnje dhe Hercegovinë dhe për Marrëveshjen e Dejtonit. Ai ka argumentuar se serbët në Evropë janë “një komb i ndarë”, duke e konsideruar këtë si të padrejtë. Sipas Putinit, në kohën kur u formuluan Marrëveshjet e Dejtonit kishte një mënyrë të kuptuar për zbatimin e tyre, por më pas, sipas tij, askush nuk dëshiron t’i zbatojë.
Putin ka vijuar duke thënë se në disa raste serbëve u imponohen zgjidhje, ndërsa në të tjera nuk pranohet zbatimi i plotë i marrëveshjeve. Ai ka argumentuar se serbët janë shndërruar në një komb të ndarë në Evropë, madje, siç shprehet, edhe “me forcë”. Sipas deklaratës së presidentit rus, çdo padrejtësi sjell vështirësi dhe konflikte të caktuara.
Putin paralajmëron: bashkëpunimin me Rusinë e “mirëpresim”
Më pas, Putin iu referua drejtpërdrejt Aleksandar Vuçiçit. Ai përmendi se më 27 shtator, Vuçiç dha dorëheqje nga posti i presidentit, me qëllim që të hapte rrugën për kandidimin e tij për kryeministër në zgjedhjet e 25 tetorit. Presidenti rus tha se, “ndërsa në të ardhmen, shpresoj, edhe kryeministri Aleksandar Vuçiç”, po ndjek një politikë të përmbajtur dhe ka treguar gatishmëri për bashkëpunim me Rusinë.
“Ne, pa dyshim, e mirëpresim këtë dhe do t’i përgjigjemi në të njëjtën mënyrë”, ka thënë Putin, duke e bërë të qartë se mbështetja e tij nuk lidhet vetëm me rolin e tashëm të Vuçiçit, por edhe me ambicien e tij për të drejtuar qeverinë serbe. Deklaratat e tij kanë sjellë reagime të forta nga analistë që ndjekin zhvillimet në Serbi dhe rolin e Moskës në Ballkan.
Analistja amerikane Ivana Stradner ka deklaruar se Putin “nuk po e fsheh bastin e tij te Vuçiçi”, duke iu referuar mbështetjes së hapur që presidenti rus ka dhënë për rikthimin e Vuçiçit në postin e kryeministrit. Ajo ka shkruar gjithashtu se shërbimi rus i inteligjencës, FSB, po përgatit atë që e ka quajtur “ferr” për Serbinë më 25 tetor dhe se Moska i ka dhënë Vuçiçit një “paketë për ruajtjen e regjimit”. Stradner ka shtuar se shërbimet ruse dhe serbe po bashkëpunojnë dhe se Rusia mund të ndërhyjë në procesin zgjedhor në Serbi.
Në të njëjtën kohë, analisti Jasmin Mujanoviq ka reaguar ndaj deklaratave të fundit të Putinit. Ai ka paralajmëruar për një rikthim të narrativave të epokës së Slobodan Millosheviqit, duke theksuar se “mund të jenë kambana të mëdha alarmi në të gjithë Evropën”. Mujanoviq ka argumentuar se Putin po i bën jehonë hapur narrativave të “Serbisë së Madhe” të periudhës së Millosheviqit dhe e ka krahasuar retorikën e tij me “Anschluss me karakteristika serbe”. Sipas tij, deklaratat e Putinit vijnë vetëm pak ditë pasi presidenti rus u takua me liderin e serbëve të Bosnjës, Milorad Dodik.
Putin u takua më 29 shtator në Kremlin me Dodikun dhe kryeministrin e Republikës Srpska, Savo Miniqin. Në atë takim, ai shprehu mbështetje për koalicionin qeverisës në Republikën Srpska dhe foli për zbatimin e Marrëveshjes së Dejtonit. Në ditët e fundit, një varg deklaratash dhe zhvillimesh i kanë vendosur zhvillimet rreth Moskës në qendër të debatit politik serb: nga mbështetja publike e Putinit për Vuçiçin si kryeministër i ardhshëm, te diskutimet për rolin e shërbimeve ruse në periudhën zgjedhore. Zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi janë caktuar për 25 tetor, ndërsa dorëheqja e Vuçiçit nga presidenca i ka hapur rrugën rikthimit të tij të mundshëm në krye të qeverisë.
Botuar fillimisht në Telegrafi
