Një studim i ri i Bankës Federale të Rezervës në New York po nxjerr në pah një faktor që po ndikon fort te punësimi i të rinjve pas pandemisë: puna nga distanca. Sipas gjetjeve, ky model ka qenë një nga arsyet kryesore që papunësia është rritur te të diplomuarit e rinj, ndërsa efekti i inteligjencës artificiale, ndonëse po diskutohet gjerësisht, nuk del të jetë ndikuesi kryesor në këtë rast.
Studimi u drejtua nga ekonomistja Natalia Emanuel dhe analizon se si mënyra e punës “remote” ndryshoi raportet mes kërkesës së kompanive dhe mundësive për kandidatët e sapodiplomuar. Në periudhën pas pandemisë, kompanitë duket se kanë treguar më shumë hezitim për të punësuar të rinj pa përvojë në pozita që mund të kryhen nga shtëpia, sepse trajnimi dhe mentorimi i tyre, kur nuk zhvillohen në prezencë, bëhet më i vështirë.
Për ta parë më qartë diferencën, analiza krahasoi profesionet që zakonisht mund të kryhen në distancë, si zhvillimi i softuerit, me ato që kërkojnë prani fizike, si infermieria. Të dhënat e mbledhura treguan se papunësia te të diplomuarit e rinj në profesionet që lidhen me punën nga distanca u rrit gjatë periudhës 2022–2024, krahasuar me vitet 2017–2019. Ky ndryshim u vu re pavarësisht se tregu i punës në tërësi nuk po përjetonte të njëjtin trend në të gjitha fushat.
Puna remote po e vështirëson integrimin e të rinjve në punë
Në të njëjtën kohë, për punëtorët më të vjetër në të njëjtat fusha, shkalla e papunësisë shënoi një rënie të lehtë. Ky kontrast krijon një hendek të dukshëm mes brezave: ndërsa ata që kishin tashmë përvojë arritën të përballonin më mirë ndryshimet, të sapodiplomuarit u gjendën përballë barrierave më të mëdha kur punësimi i tyre lidhej me ekipet e shpërndara.
Studimi thekson edhe arsyen se pse po shfaqet ky hendek. Punëdhënësit, sipas autorëve, shpesh shmangin rekrutimin e të diplomuarve të rinj për ekipe të shpërndara. Arsyeja lidhet me efektivitetin e procesit të trajnimit: mentorimi dhe mësimi i aftësive specifike, kur ndodh vetëm përmes kanaleve virtuale, është më pak i drejtpërdrejtë dhe kërkon metoda të tjera që nuk gjithmonë arrijnë të zëvendësojnë punën “bashkë në vend”. Në këtë mënyrë, një pjesë e mundësive që do t’u shkonin të rinjve pa përvojë po filtrohen ose po vonohen.
Raporti vjen në një moment kur në publik po rriten shqetësimet se inteligjenca artificiale mund të ndikojë në tregun e punës, veçanërisht për profesione si financa, ligji apo media. Megjithatë, studiuesit theksojnë se përkeqësimi i situatës së punësimit për të rinjtë ka filluar edhe para se të përhapej gjerësisht përdorimi i mjeteve të AI-së si ChatGPT. Sipas autorëve, kjo do të thotë se ndikimi i inteligjencës artificiale në rritjen e papunësisë rezulton i kufizuar në këtë analizë të veçantë.
Sipas të dhënave të cituara, shkalla e papunësisë për të diplomuarit nën moshën 29 vjeç është rritur në rreth 3.7%. Ndërkohë, për grupmoshën 22–27 vjeç niveli ka arritur në 5.8% vitin e kaluar, një shifër që shënon nivelin më të lartë që nga viti 2012, me përjashtim të periudhës së pandemisë. Në përfundim, autorët argumentojnë se kjo tendencë ka kontribuar në rreth dy të tretat e rritjes së papunësisë së të rinjve pas pandemisë, duke e vendosur theksin te mënyra e organizimit të punës nga distanca dhe te sfidat që ajo sjell për integrimin profesional të brezit të sapodiplomuar.
Botuar fillimisht në Koha.net