Gazifikimi i thëngjillit në Kosovë shihet si një projekt i vështirë për t’u realizuar, kryesisht për shkak të mungesës së financimit dhe pengesave që sjellin politikat mjedisore të Bashkimit Evropian. Këto vlerësime i ka dhënë njohësi i fushës së energjisë, Adhurim Haxhimusa, duke komentuar idenë që po promovohet në periudhën kur Qeveria është “në detyrë”.
Haxhimusa ka theksuar se një faktor tjetër që e komplikon zbatimin e projektit është edhe konkurrenca nga gazi amerikan, që pritet të hyjë në rajon. Sipas tij, kur në treg pritet të shfaqet një alternativë më e leverdishme, projektet që lidhen drejtpërdrejt me thëngjillin e kanë më të vështirë të dalin ekonomikisht fitimprurëse për konsumatorët vendorë dhe për sektorin energjetik.
Ai ka argumentuar se projekti për gazin e lëngshëm nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës (SHBA) është një alternativë që mund të materializohet, por kjo varet nga angazhimi institucional. Në të njëjtën kohë, Haxhimusa ka bërë dallimin mes mundësive reale të zbatimit dhe ideve që mund të diskutohen vetëm në nivel konceptual.
Gazifikimi i thëngjillit pengohet nga financimi dhe politika mjedisore
Në paraqitjen e tij në emisionin “60 Minuta” të KTV-së, Haxhimusa ka thënë se gazi i lëngshëm nga SHBA-ja mund të realizohet më shpejt nëse ka një angazhim të qartë nga institucionet. Ai ka përmendur se projekti i gazit të lëngshëm është i lidhur me afate: sipas tij, mund të materializohet brenda pesë vjetëve në një shkallë më të lartë, ndërsa në një shkallë më të ulët mund të realizohet brenda dy vjetëve, gjithashtu nëse ka angazhim institucional.
Ndërkaq, sa i përket gazifikimit të thëngjillit, ai e ka cilësuar si një ide që mund të diskutohet, por jo si një projekt lehtësisht të zbatueshëm. Për Haxhimusën, pengesa kryesore mbetet sigurimi i financimit. Ai ka theksuar se institucionet financiare ndërkombëtare kanë ndalur investimet në projekte që lidhen me thëngjillin, duke e bërë më të vështirë ngritjen e skemave të reja në këtë drejtim.
Haxhimusa ka shtuar se kjo çështje ka qenë edhe problematike te projekti i “Kosovës së Re”, për të cilin ai ka thënë se nuk e di se cilat burime financiare mund të përdorë Kosova për ta realizuar. Sipas tij, edhe kur të merren parasysh rrugët e mundshme për të financuar projektet, ekziston pasiguri për mënyrën se si do të sigurohen mjetet pa u përballur me kufizime të tjera.
Si zgjidhje e mundshme, ai ka përmendur investimin e mjeteve publike nga Qeveria e Kosovës. Por, edhe në këtë rast, Haxhimusa ka shprehur dyshim se gazi që prodhohet nga thëngjilli do të jetë konkurrues në tregun vendor dhe rajonal, sidomos përballë gazit amerikan. Për të, ky është një problem i drejtpërdrejtë i tregut: nëse gazi amerikan ofron kushte më të favorshme, projekti i lidhur me thëngjillin do të ketë vështirësi të krijojë përparësi reale për konsumatorët.
Ai ka theksuar gjithashtu se projekti i gazifikimit të thëngjillit bie ndesh me politikat mjedisore të Bashkimit Evropian. Haxhimusa e ka lidhur këtë me rrezikun e pengesave shtesë në rrugën e integrimit evropian të Kosovës. Përveç kësaj, ai ka nënvizuar një zhvillim të kohëve të fundit: ndërsa SHBA-ja ka kërkuar që Kosova të bëhet pjesë e projektit rajonal për gazin amerikan, Qeveria në detyrë ka dhënë një propozim tjetër.
Sipas informacioneve të përmendura, ministrja në detyrë e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, në prill ka deponuar në Ambasadën Amerikane një kërkesë për mbështetje për projekte që lidhen me gazifikimin e qym— duke treguar kështu se institucionet po kërkojnë një drejtim alternativ në dialog me palën amerikane. Në këtë kontekst, vlerësimi i Haxhimusës vendos në qendër tri elemente: vështirësitë financiare, konkurrencën që mund të sjellë gazi amerikan dhe përputhshmërinë me kriteret mjedisore evropiane.
Botuar fillimisht në Koha.net