Shumë njerëz kanë zakon të shmangin bisedat e rastit—qoftë gjatë pritjes te mjeku, në ashensor, teksa presin radhën, apo edhe pranë aparatit të kafesë. Arsyetimi zakonisht është i njëjtë: mendohen se biseda të tilla do të jenë të mërzitshme, të parëndësishme ose thjesht pa vlerë. Por një studim i ri vjen me një mesazh ndryshe, duke treguar se pikërisht këto momente të thjeshta mund të kenë ndikim më pozitiv nga sa pritej.
Hulumtimi, i publikuar në revistën “Journal of Personality and Social Psychology”, u fokusua te mënyra si njerëzit parashikojnë kënaqësinë nga bisedat për tema që i konsiderojnë jo interesante. Studimi tregon se pjesëmarrësit jo vetëm që nuk gjetën arsye për ta anuluar veten, por më pas i vlerësuan bisedat e tilla si shumë më të këndshme se sa kishin parashikuar. Një pjesë e rezultateve sugjeron edhe se bisedat që në fillim duken të mërzitshme mund të ndikojnë pozitivisht në shëndetin mendor—dhe potencialisht edhe në atë fizik.
Bisedat e zakonshme forcojnë lidhjen dhe ulin vetminë
Në total, studimi u realizua nëntë eksperimente, ku morën pjesë 1.800 persona. Gjatë eksperimenteve, pjesëmarrësve iu kërkua të parashikonin se sa do të kënaqeshin duke biseduar për tema që ata i shihnin si të mërzitshme. Këto tema përfshinin Luftën e Parë dhe të Dytë Botërore, librat publicistikë, matematikën, bursën, macet dhe ushqimin vegan. Bisedat u zhvilluan ose me të panjohur, ose me miq, dhe mund të ndodhnin drejtpërdrejt ose përmes internetit.
Rezultatet treguan se, megjithëse pjesëmarrësit prisnin që bisedat të ishin mjaft të mërzitshme, në praktikë ata raportuan kënaqësi më të madhe nga sa kishin menduar. Ky rezultat u shfaq edhe në situatat kur të dy personat në bisedë e konsideronin temën po ashtu të mërzitshme. Studiuesit e shpjegojnë këtë si një fenomen ku parashikimi i parë lidhet me “etiketimin” e temës, ndërsa realiteti i bisedës krijon përvoja më të pasura.
Një nga autorët kryesorë të studimit, Elizabeth Trinh, thekson se shumë njerëz shmangin bisedat për të cilat mendojnë se do të jenë të mërzitshme. Sipas saj, njerëzit e anulojnë shpesh bisedën e rastit, druajnë nga pritjet dhe situatat e ngjashme, duke supozuar se disa tema—si moti, rruga për në punë ose rutinat e përditshme—nuk do të jenë interesante. Por të dhënat e studimit tregojnë se këto supozime shpesh rezultojnë të gabuara, sepse kënaqësia realisht vjen nga vetë momenti i përfshirjes.
Në qendër të gjetjeve është ideja se përfshirja në bisedë ka peshë më të madhe sesa tema konkrete. Studiuesit theksojnë se angazhimi nxit kënaqësinë, më shumë sesa interesi i paracaktuar për një temë “magjepsëse”. Sipas përshkrimit të studimit, njerëzit mendojnë se interesi vjen nga subjekti, por ajo që e bën bisedën të këndshme është ndjenja e lidhjes dhe fakti që jeni dëgjuar, shkëmbimi i pyetjeve dhe zbulimi i detajeve të reja nga jeta e tjetrit. Edhe një temë e zakonshme mund të kthehet në diçka domethënëse kur dy persona përfshihen aktivisht.
Ekspertët lidhin këto rezultate edhe me shëndetin dhe përjetimin e vetmisë. Dr. Aron P. Brinen thekson se njerëzit janë qenie shoqërore dhe se lidhja rreth një teme që duket e mërzitshme, si ushqimi vegan, mbetet një lidhje shoqërore. Thea Gallagher shton se njerëzit ndonjëherë presin se biseda do të jetë e pakëndshme ose e sikletshme, por kur përpiqen të krijojnë lidhje gjatë bisedës, mund të marrin përfitime të mëdha. Në të njëjtën linjë, këto momente të vogla mund të ndihmojnë të mos rritet ndjenja e vetmisë, e cila është një faktor i rëndësishëm për shëndetin.
Ndërsa vetmia nuk lidhet vetëm me numrin e njerëzve që dikush sheh, ajo lidhet me faktin nëse ndërveprimet ndihen lidhëse dhe domethënëse. Dr. Brinen paralajmëron se shmangia e një bisede të mërzitshme mund ta rrisë vetminë, edhe në rastet kur personi nuk do të dëshironte realisht të ishte pjesë e asaj bisede. Sipas tij, vetmia është një ndjenjë e rëndë dhe mund të ndikojë ndjeshëm në shëndet, duke rritur rrezikun për një sërë gjendjesh serioze shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës, goditjen në tru, diabetin e tipit 2, depresionin, ankthin, demencën dhe vdekjen e parakohshme. Me kalimin e kohës, këto “çaste të vogla” që në pamje mund të duken të parëndësishme, mund të lidhen me uljen e vetmisë dhe me rreziqet që ajo sjell. Megjithatë, dr. Allan thekson se jo çdo kontakt shoqëror është i dobishëm: më shumë kontakte nuk do të thotë automatikisht më mirë. Ajo që ka rëndësi është nëse ndërveprimi ndihet me respekt, i ndërsjellë dhe emocionalisht i sigurt.
Botuar fillimisht në Telegrafi