Sheshi Iliria në Tetovë u rikthye në emrin “sheshi Marshall Tito” pas një vendimi të Gjykatës Kushtetuese, ndërsa reagimet nuk kanë munguar. Qindra mbështetës janë ngritur sot në protestë, duke kërkuar që emri “Iliria” të mos hiqet dhe të mos u bëhet nënçmim qytetarëve që e lidhin atë me identitetin e tyre.
Protesta është organizuar nga anëtarë të BDI, aktivistë dhe mbështetës të lëvizjes studentore. Të pranishmit e konsiderojnë të papranueshme që emri “Iliria” të zëvendësohet, duke e cilësuar këtë veprim si një përpjekje për zhvlerësim të së shkuarës dhe të vlerave që përfaqëson ky emërtim.
Sipas rrjedhës së ngjarjeve, Gjykata Kushtetuese ka shfuqizuar vendimin e Komunës së Tetovës të vitit 2007 mbi emërtimin e rrugëve. Me këtë vendim, sheshi Iliria kthehet në sheshi Marshall Tito, ndërsa ndryshimet e bëra në 2007 nuk qëndrojnë më në fuqi. Ky zhvillim ka sjellë reagim të menjëhershëm te pjesëtarët e komunitetit shqiptar dhe te ata që kanë mbështetur ruajtjen e emrave në gjuhën shqipe.
Pak ditë më parë, Gjykata Kushtetuese ka miratuar një vendim me të cilin abrogohen emrat e rrugëve të miratuara në vitin 2007 nga Këshilli i Komunës së Tetovës. Vendimi i Gjykatës është marrë me 5 vota “pro”, ndërsa dy gjyqtarët shqiptarë, sipas përshkrimit të dhënë në zhvillim, kanë pasur qëndrime të ndryshme. Ky proces, i mbështetur në vendimin për shfuqizim, ka hapur një debat të ri publik për mënyrën se si trajtohen emërtimet në hapësirat urbane.
Shqiptarët kërkojnë respekt: mos u hiqet “Iliria”
Në protestë, pjesëmarrësit kanë përsëritur kërkesat e tyre kryesore. Ata theksojnë se nuk janë dakord që sheshit t’i vendoset emër tjetër, duke insistuar që të mos nënçmohet identiteti i lidhur me emërtimin “Iliria”. Në argumentet e tyre, protestuesit e shohin rikthimin e emrit “Marshall Tito” si një veprim që bie ndesh me pritshmëritë e komunitetit dhe me ndjeshmërinë për simbolikën e hapësirave publike.
Aktivistë dhe mbështetës të protestës studentore kanë qenë pjesë e tubimit, duke e lidhur këtë çështje edhe me mesazhin e përgjithshëm të studentëve për respekt dhe dinjitet. Ata kanë kërkuar që çështjet që lidhen me emërtimet të mos trajtohen si thjesht çështje administrative, por si vendime që ndikojnë te identiteti dhe te mënyra si perceptohen qytetarët në hapësirën e përbashkët.
Protesta vjen në një moment kur vendimi i Gjykatës Kushtetuese ka sjellë ndryshime konkrete për emërtimet në Tetovë. Duke pasur parasysh faktin se vendimi i Komunës së Tetovës i vitit 2007 tashmë është shfuqizuar, rikthimi i sheshit në emrin “Marshall Tito” ka motivuar pjesëmarrësit të kërkojnë rishikim të praktikës dhe ruajtje të emërtimit “Iliria”. Në këtë kontekst, reagimi publik synon të mbajë të hapur çështjen dhe të shprehë kundërshtimin ndaj asaj që protestuesit e quajnë nënçmim.
Ndërkohë, debati për emërtimet e rrugëve dhe shesheve nuk po kufizohet vetëm në dokumente, por po shndërrohet në një çështje me pjesëmarrje të gjerë qytetare. Me ngritjen e protestës në shesh, përfaqësuesit e partisë BDI, aktivistët dhe studentët mbështetës po kërkojnë që emri “Iliria” të mbetet i pandryshuar dhe që vendimmarrja e ardhshme të marrë parasysh ndjeshmërinë e komuniteteve. Protesta në Tetovë, e cila pason vendimet e gjykatës dhe të komunës për emërtimet, pritet të mbajë gjallë diskutimin publik deri në një zgjidhje të mëtejshme.
Botuar fillimisht në Gazeta Express