Mijëra qytetarë dolën të enjten në mbrëmje në rrugët e Lozanës për të protestuar kundër masave të kursimit dhe shkurtimeve të planifikuara në sektorin publik të kantonit të Vaud-it. Tubimi u organizua si shenjë kundërshtimi ndaj politikave që, sipas demonstruesve, do të ndikojnë në shërbimet që ofrohen nga institucionet publike.
Sipas vlerësimeve të agjencisë së lajmeve Keystone-SDA dhe policisë, në protestë morën pjesë nga 6 mijë deri në 8 mijë persona, ndërsa organizatorët pretenduan se numri i demonstruesve kaloi 15 mijë. Pavarësisht shifrave të ndryshme, marshimi mobilizoi një pjesëmarrje të gjerë dhe u zhvillua përgjatë qendrës së qytetit, duke tërhequr vëmendjen e kalimtarëve dhe mediave.
Protestuesit marshuan nëpër qendrën e Lozanës dhe e finalizuan tubimin në Place du Château, aty ku ndodhet selia e qeverisë kantonale. Gjatë marshimit u dëgjuan thirrje të tilla si “Para për shërbimin publik” dhe “Taksoni të pasurit”. Po ashtu, pankartat e ngritura nga pjesëmarrësit vinin në pah kundërshtinë ndaj politikave të kursimit dhe kërkonin ndalimin e shkurtimeve.
Në protestë u shpreh edhe qëndrimi i punonjësve të sektorit publik. Tri sindikatat që përfaqësojnë punonjësit kërkojnë anulimin e masave shtrënguese të parashikuara në buxhetin kantonal për vitin 2027. Ato i bëjnë thirrje qeverisë kantonale që të përdorë rezervat financiare dhe të ardhurat e jashtëzakonshme për të mbuluar deficitin e parashikuar, në vend që të reduktojë shpenzimet për shërbimet publike.
Debati përqendrohet në shifrat e planifikuara për vitin 2027. Drafti fillestar i buxhetit, i prezantuar në shtator, parashikonte një deficit prej 356 milionë frangash zvicerane. Në atë projekt ishin përfshirë masa kursimi prej 65 milionë frangash, si dhe lirimi i rezervave në vlerë prej 440 milionë frangash. Pikërisht këto elemente u vunë në qendër të kundërshtimit, me argumentin se shtrëngimet do të sjellin pasoja te shërbimet publike.
Në momentin që qytetarët miratuan, më 27 shtator, një iniciativë për uljen e taksave me 12 për qind, qeveria kantonale u detyrua të rishikonte projektbuxhetin. Edhe pas ndryshimeve, deficiti i parashikuar mbetet 356 milionë franga, por parashikohen edhe shkurtime shtesë prej 100 milionë frangash. Njëkohësisht, në skemën e re planifikohet të përdoren 172 milionë franga nga të ardhurat e reja të jashtëzakonshme, duke u përpjekur kështu të balancohen llogaritë.
Protesta në Lozanë vë në qendër shkurtime e planifikuara për 2027
Projektbuxheti aktualisht është në fazë shqyrtimi, ndërsa Komisioni i Financave i Këshillit të Madh të Vaud-it po merret me analizimin e dokumentit. Pas kësaj faze teknike, pritet të hapet edhe debati parlamentar, i cili është planifikuar të nisë më 1 dhjetor dhe të vazhdojë deri në pushimet e Krishtlindjeve. Për gjatë këtij procesi, çështja e deficitit, masave të kursimit dhe mënyrës së mbulimit të hendekut financiar pritet të mbetet në fokus të diskutimeve.
Ndërkohë, protestuesit e Lozanës kanë kërkuar që vendimet të ndryshojnë drejt një qasjeje që mbron shërbimin publik dhe minimizon efektet e shkurtimeve. Në marshim, thirrjet dhe mesazhet e përcjella nga pankartat sinjalizuan se kundërshtia përqendrohet te përdorimi i rezervave dhe të ardhurave të jashtëzakonshme, si alternativë ndaj reduktimeve në shpenzimet e planifikuara. Ndërkohë që institucioneve u mbetet të vendosin për buxhetin, tubimi në Place du Château shënoi qartë një moment mobilizimi të gjerë kundër draftit për vitin 2027.
Botuar fillimisht në Telegrafi