Një histori e pazakontë ka nisur të diskutohet rreth Shqipërisë, duke vënë në qendër një fenomen të ri: të ashtuquajturin protest tourism, ku lëvizjet dhe protestat kthehen në element që tërheq vëmendjen e vizitorëve. Rasti që ka bërë bujë nis me Namrata Samra, një vajzë nga India, e cila kishte rezervuar një udhëtim në Shqipëri me synim që të shijonte Alpet.
Sipas rrëfimit për ngjarjen, Namrata Samra e kishte planifikuar udhëtimin për ta kaluar kohën në zonat malore, në një program turistik të lidhur me bukuritë natyrore shqiptare. Por në momentin kur udhëtimi ishte në rrjedhë, ajo u largua nga Shqipëria duke promovuar një protestë shqiptare para qindra mijëra njerëzve. Kjo e ktheu situatën në një rast që u interpretua si shembull i një mënyre të re se si vëmendja publike dhe ngjarjet politike mund të ndikojnë te turizmi.
Ideja pas kësaj është e thjeshtë: kur algoritmet e rrjeteve sociale dhe platformave të internetit punojnë me shpejtësi, edhe protesta mund të shndërrohet në “pika ndalimi” për audiencat që kërkojnë të shohin diçka sa më të fortë, sa më të komentueshme dhe sa më virale. Në këtë logjikë, destinacionet nuk vlerësohen vetëm për peizazhet, motin apo atraksionet, por edhe për atë që po ndodh në to — dhe për mënyrën si ajo ngjarje po përhapet.
Si një protestë mund të bëhet atraksion për turistë
Në pyetjen nëse turistët po e braktisin Shqipërinë nga frika, përgjigjja që del nga ky rast është se tabloja është më komplekse. Fenomeni i “protest tourism” përshkruhet si një prirje ku njerëz, për arsye të ndryshme, tërhiqen nga skenat publike dhe nga ajo që po ndodh në një vend, sidomos kur vëmendja online është e madhe. Kështu, ndërsa për disa mund të duket sikur protestat krijojnë distancë, për të tjerë mund të sjellin kuriozitet dhe kërkesë për ta parë “me sytë e vet”.
Në këtë kuadër, shembulli i Namrata Samra-s shërben si ilustrim i asaj se si një destinacion mund të ndryshojë narrativën brenda pak çastesh. Ajo kishte ardhur për Alpet dhe për një plan normal turistik, por mënyra si u zhvillua situata dhe si u transmetua ajo bëri që vëmendja e publikut të zhvendosej. Promovimi i protestës para një auditori që përshkruhet si “qindra mijëra njerëz” e vendosi ngjarjen në qendër dhe e bëri të dukshme përtej kufijve.
Koncepti që ngrihet këtu është nëse një protestë mund të trajtohet si destinacion në vetvete. Kur algoritmet e shohin një ngjarje si “temë të nxehtë” dhe e shpërndajnë atë me ritëm të lartë, vizitorët dhe publiku mund të reagojnë duke kërkuar më shumë informacion, pjesëmarrje ose thjesht përjetim të asaj që po ndodh. Në këtë mënyrë, protestat mund të kalojnë nga një ngjarje e brendshme politike në një element që merr vëmendje globale.
Rasti në Shqipëri shtron edhe një diskutim më të gjerë: a po krijohet një lloj turizmi ku njerëzit nuk vijnë vetëm për detin, malet apo trashëgiminë kulturore, por edhe për atë çka po ndodh në terren dhe për sinjalet që japin rrjetet sociale. Nëse kjo tendencë vazhdon, atëherë industria turistike mund të përballet me një realitet të ri, ku reputacioni dhe imazhi i një vendi formohen jo vetëm nga atraksionet tradicionale, por edhe nga zhvillimet që bëhen shpejt virale.
Botuar fillimisht në Albeu