Presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, ka deklaruar se nuk beson që Rusia do të rrezikonte të sulmonte një vend anëtar të NATO-s. Sipas tij, paralajmërimet se Moska mund të jetë në gjendje të godasë territorin e aleancës deri në vitin 2029 i konsideron spekulative, pa prova bindëse që ta mbështesin këtë skenar.
Stubb i bëri këto komente në një intervistë për gazetën gjermane “Bild”. Në vlerësimin e tij, nuk ka as të dhëna dhe as indicie që do të mbështesnin idenë se Rusia mund të vendosë një hap të tillë kundër NATO-s, pavarësisht diskutimeve që janë shfaqur në disa rrethe për kohë të mundshme dhe skenarë të mundshëm sulmi.
“Nuk e shoh interesin” që Rusia të përballet drejtpërdrejt me “aleancën më të fuqishme ushtarake në botë”, është një nga argumentet që përdori presidenti finlandez. Ai e lidhi këtë edhe me logjikën e detyrimeve dhe kostove që do të sillte një përshkallëzim i tillë, duke nënvizuar se NATO ka kapacitete të mëdha mbrojtëse që e bëjnë një kurs veprimi të tillë jo realist, të paktën sipas analizave që ai ka në dispozicion.
Pavarësisht bindjes së tij se një sulm i tillë nuk është i besueshëm, Stubb tha se aleatët nuk duhet ta ulin vigjilencën. Ai theksoi se shërbimet dhe strukturat përkatëse duhet të mbeten të përgatitura edhe për skenarin më të keq, në mënyrë që parandalimi të funksionojë. Kjo qasje, sipas presidentit, lidhet me faktin se edhe kur një skenar vlerësohet si pak i mundshëm, rreziku nuk zhduket automatikisht.
Vlerësimi i Stubb: prova të pamjaftueshme, por vigjilencë për parandalim
Presidenti finlandez tha se vlerësimi i tij mbështetet në të dhëna të inteligjencës dhe në fuqinë mbrojtëse të NATO-s. Në këtë kuadër, ai përmendi forcat konvencionale të aleancës, si dhe raketat dhe armët bërthamore. Sipas Stubb, kombinimi i këtyre elementeve e ndryshon tërësisht llogarinë e çdo vendimi për përshkallëzim, sepse aleanca ka aftësi për të reaguar në mënyra të shumëfishta ndaj kërcënimeve.
Stubb shprehu gjithashtu skepticizëm për mundësinë që Rusia të përdorë armë bërthamore në luftën kundër Ukrainës. Ai argumentoi se ky skenar nuk shihet si i mbështetur nga realitetet dhe nga sinjalet që vijnë nga aktorët përkatës. Në këtë drejtim, presidenti finlandez solli edhe një element të rëndësishëm nga diplomacia: gjatë një bisede me ministrin e Jashtëm kinez, ky i fundit kishte deklaruar se Kina nuk do të lejonte një zhvillim të tillë.
Presidenti e lidhi edhe me një aspekt tjetër të strategjisë ruse, atë që ai e përshkroi si pjesë të strategjisë informative që synon të përhapë frikë në Evropë. Për Stubb, qëllimi mund të jetë nxitja e debateve dhe pasigurisë lidhur me mundësinë e përshkallëzimit të luftës, përdorimit të armëve bërthamore apo edhe një sulmi të drejtpërdrejtë ndaj NATO-s. Në këtë mënyrë, edhe nëse skenarët nuk janë të besueshëm nga pikëpamja e provave, informacioni dhe narrativat mund të ndikojnë në qëndrimet politike dhe në perceptimin e rrezikut.
Me këto qëndrime, Alexander Stubb kërkon të ruajë një balancë mes analizës së rreziqeve dhe domosdoshmërisë së përgatitjes. Ai e sheh të ekzagjeruar supozimin se Rusia do të ndërmerrte një akt të drejtpërdrejtë kundër një vendi anëtar të NATO-s, por njëkohësisht argumenton se aleatët duhet të mbeten të gatshëm dhe të mbajnë vigjilencën në nivele të larta, me qëllim parandalimin e çdo skenari që mund të dëmtojë sigurinë në Evropë.
Botuar fillimisht në Telegrafi