Një zbulim i jashtëzakonshëm arkeologjik është bërë pranë brigjeve të Turqisë: një anije e mbytur rreth 2,100 vjet më parë, në Mesdhe, e mbushur me mijëra enë luksoze qeramike, të ruajtura në një gjendje që ka befasuar studiuesit. Gjatë punimeve nënujore, arkeologët kanë mundur të identifikojnë mbetjet e anijes dhe materialet që ajo mbante, duke hedhur dritë mbi tregtinë dhe zakonet e kohës së lashtë.
Sipas të dhënave të para të raportuara nga ekipi hulumtues, anija i përkiste një periudhe shumë të hershme dhe u fundos në Mesdhe rreth 2.100 vjet më parë. Çfarë e bën zbulimin edhe më të rrallë është fakti se ajo nuk u gjet e zbrazët: brenda dhe pranë saj ishin të shpërndara mijëra enë qeramike, të cilat kanë qenë pjesë e ngarkesës së udhëtimit.
Enët qeramike të gjetura përshkruhen si “luksoze”, një detaj që sugjeron se anija mund të ketë transportuar mallra me vlerë. Materialet duket se kanë kaluar shekuj nën ujë pa u shkatërruar plotësisht, duke ruajtur forma dhe elemente të qenësishme për analizë. Kjo gjendje e ruajtjes është cilësuar si e jashtëzakonshme, çka e bën zbulimin të vlefshëm jo vetëm për rindërtimin e historisë së asaj anijeje, por edhe për të kuptuar më mirë prodhimin dhe përdorimin e qeramikës në lashtësi.
Arkeologët e përfshirë në kërkimin kanë punuar për identifikimin e kontekstit të gjetjeve, duke u fokusuar te struktura e anijes dhe te shpërndarja e enëve. Një pjesë e rëndësishme e punës lidhet me mënyrën se si ngarkesat janë transportuar dhe si janë ruajtur gjatë udhëtimit. Enët e shumta, të gjetura në një zonë pranë brigjeve të Turqisë, shërbejnë si “çelës” për të rindërtuar se çfarë mbante anija dhe si mund të ketë qenë itinerari i saj.
Zbulimi i anijes 2.100-vjeçare hedh dritë mbi tregtinë në Mesdhe
Ky zbulim nënvizon rolin e rëndësishëm të Mesdheut si korridor lëvizjeje dhe shkëmbimi për botën e lashtë. Prania e mijërave enëve qeramike, për më tepër me cilësi të përshkruar si luksoze, tregon se ngarkesa mund të ketë pasur vlerë dhe kërkesa të caktuara në treg. Për studiuesit, kjo hap mundësi për krahasime me gjetje të tjera të ngjashme, si dhe për analizë të teknikave të prodhimit të qeramikës.
Ndërkaq, vetë fakti që anija ka qëndruar e mbytur për rreth 2.100 vjet dhe enët janë gjetur në kushte të mira ruajtjeje, i jep projektit një dimension të veçantë. Gjetjet si këto ndihmojnë që të kuptohet më qartë se si mjedisi ujor dhe koha ndikojnë te materiale të ndryshme historike. Në këtë rast, ruajtja e “mijëra enëve” lejon më shumë studim të detajuar, duke u dhënë arkeologëve informacion të mjaftueshëm për të ndërtuar një tablo më të plotë për anijen dhe ngarkesën e saj.
Procesi i punës vazhdon me dokumentim dhe analizë, ku ekipi po shqyrton elementet e gjetjeve për të përcaktuar më saktë karakteristikat e anijes dhe të ngarkesës. Çdo enë e gjetur, si pjesë e një koleksioni të madh, mund të kontribuojë në kuptimin e praktikave të kohës, përfshirë mënyrën e paketimit, llojin e mallrave dhe mënyrën se si anijet kryenin transportin. Zbulimi pranë brigjeve të Turqisë, në Mesdhe, mbetet një ngjarje domethënëse për arkeologjinë nënujore, pasi ofron një shembull të rrallë të një anijeje të mbytur me një ngarkesë kaq të gjerë.
Botuar fillimisht në Albeu