Pesë kisha dhe organizata të krishtera në Zvicër kanë miratuar dhjetë parime etike për përdorimin e inteligjencës artificiale (IA). Nisma synon të qartësojë se si institucionet fetare dhe organizatat e lidhura me to duhet të përballen me teknologjitë digjitale, duke vendosur theks te mirëqenia e njerëzve dhe te e mira e përbashkët.
Dokumenti, i publikuar nën titullin “Njerëzimi në epokën digjitale”, është konceptuar si një udhërrëfyes praktik. Ai vjen si përgjigje ndaj sfidave që shoqërojnë përdorimin e IA-së, veçanërisht në një kohë kur informacioni, komunikimi dhe vendimmarrja po ndryshojnë me shpejtësi falë mjeteve të reja teknologjike. Udhëzimet theksojnë se çdo hap i adoptimit duhet të shoqërohet me përgjegjësi dhe kontroll.
Në qendër të këtyre parimeve qëndrojnë disa aspekte kryesore: transparenca në mënyrën se si përdoret IA, verifikimi i informacionit dhe sigurimi që teknologjia të mos krijojë pabarazi të reja. Në udhëzime kërkohet që përparimi teknologjik të mos shërbejë vetëm për interesat e një pjese të caktuar të shoqërisë, por të jetë i aksesueshëm dhe i dobishëm për të gjithë njerëzit.
Nismës i janë bashkuar Kisha Ungjillore e Reformuar e Zvicrës, Konferenca e Ipeshkvijve të Zvicrës, Freikirchen.ch, Kisha Katolike e Vjetër e Zvicrës dhe Aleanca Ungjillore Zvicerane. Pra, përpjekja nuk vjen nga një institucion i vetëm, por nga disa organizata me ndikim në komunitetet e besimit, të cilat ndajnë shqetësimin për drejtësinë, sigurinë dhe rolin e IA-së në jetën e përditshme.
Udhëzimet shoqërohen edhe me një mesazh të qartë për përgjegjësinë që duhet të kenë institucionet. Frank Bangerter, ipeshkëv i Kishës Katolike të Vjetër të Zvicrës, ka theksuar se përparimi teknologjik është i vlefshëm vetëm nëse u shërben të gjithëve. Në këtë kontekst, ai ka vënë në dukje rëndësinë e vëmendjes ndaj personave që rrezikojnë të mbeten pas, si pasojë e zhvillimeve teknologjike, duke nënkuptuar se shpejtësia e ndryshimeve nuk duhet të lërë askënd jashtë.
Pjesë e dokumentit është edhe ideja se përdorimi i IA-së duhet të shoqërohet me verifikim dhe me kujdes ndaj mënyrës se si prodhohet dhe shpërndahet informacioni. Transparenca lidhet drejtpërdrejt me mënyrën e përdorimit të sistemeve të automatizuara dhe me nevojën që institucionet të sqarojnë kur dhe si përdoren mjete të tilla. Nga ana tjetër, verifikimi i informacionit shërben si mekanizëm për të ulur rrezikun e gabimeve dhe keqinformimit, sidomos kur përmbajtja mund të ketë ndikim në vendimet ose në kuptimin e çështjeve të rëndësishme.
Udhëzimet kërkojnë transparencë dhe verifikim të informacionit
Përveç parimeve të miratuara nga këto pesë kisha dhe organizata, nisma përkon edhe me thirrje më të gjera në nivel ndërkombëtar për vendosjen e rregullave të qarta për përdorimin e inteligjencës artificiale. Papa Leoni XIV ka bërë thirrje për rregulla të rrepta ndërkombëtare lidhur me IA-në. Paralajmërimi lidhet me rreziqet që teknologjia mund të sjellë për bashkëjetesën njerëzore, por në të njëjtën kohë është theksuar se IA ofron edhe mundësi të reja, të cilat duhen trajtuar me përgjegjësi.
Me këtë përqasje, udhëzimet “Njerëzimi në epokën digjitale” përpiqen të krijojnë një mënyrë të mençur për të përdorur teknologjinë digjitale pa humbur vëmendjen te vlerat themelore. Synimi është që institucionet fetare dhe organizatat të kenë një kornizë orientuese, ku parimet etike të jenë udhërrëfyes për vendimet e përditshme, për komunikimin dhe për mënyrën se si IA futet në shërbimet e tyre. Në fund të fundit, ideja e përbashkët është se zhvillimi teknologjik duhet të qëndrojë në shërbim të njerëzve dhe të së mirës së përbashkët, duke ruajtur drejtësinë dhe duke shmangur përjashtimin e atyre që mund të rrezikohen të mbeten prapa.
Botuar fillimisht në Telegrafi
