Fidji Simo, ish-drejtoresha e OpenAI-së dhe ish-drejtuese e Facebookut, po përdor inteligjencën artificiale për të gjetur trajtime të reja për sëmundjet kronike – përfshirë edhe sëmundjen nga e cila vuan vetë. Historia e saj lidhet me një gjendje të rëndë shëndetësore, që ka ndikuar drejtpërdrejt mënyrën se si ajo e organizon jetën dhe punën.
Simo iu bashkua OpenAI-së në maj të vitit 2025. Fillimisht ajo u emërua si drejtoreshë ekzekutive për aplikacionet. Më pas, përgjegjësitë e saj u zgjeruan dhe ajo mori edhe rolin e zbatimit të inteligjencës së përgjithshme artificiale (AGI). Ndërkohë, në të njëjtën periudhë, ajo po përballej me probleme shëndetësore serioze, që e bënin të vështirë mbajtjen e ritmit të kërkuar.
Pak vite më parë, Simo ishte diagnostikuar me sindromën e takikardisë ortostatike posturale (POTS). Kjo është një sëmundje kronike që mund të sjellë rritje të shpejtë të rrahjeve të zemrës, marramendje dhe humbje të vetëdijes kur personi ngrihet ose qëndron ulur. Simptomat e saj, sipas të dhënave të raportuara, nuk ishin të lehta për t’u menaxhuar në kushtet e një pune me volum të lartë dhe presion të vazhdueshëm.
Gjendja e saj u përkeqësua pasi filloi punën në OpenAI dhe ajo nuk arriti dot ta përballonte ritmin intensiv të punës. Në korrik të këtij viti, ajo u largua nga pozita në kompani, por vijoi të mbetej këshilltare me kohë të pjesshme. Simo ka theksuar se për të ruajtur qëndrimin në këmbë kishte vështirësi të vazhdueshme dhe se gjendja i kufizonte aktivitetet edhe në ulje.
AI dhe të dhënat biologjike për të gjetur terapi të reja
Gjatë vitit të fundit, Simo është përqendruar në mënyrën se si inteligjenca artificiale mund të përdoret për t’i luftuar sëmundjet kronike. Një moment kyç në këtë drejtim ishte marsi i vitit 2025, kur ajo, së bashku me Rohit Gupta dhe Rishi Reddy, themeloi kompaninë startup ChronicleBio. Projekti synon të përdorë kombinimin e inteligjencës artificiale dhe të dhënave biologjike për të kuptuar më mirë rrjetin kompleks të simptomave që lidhen me sëmundje kronike të sistemit imunitar.
Kompanisë ChronicleBio i intereson veçanërisht të kuptojë mekanizmat që lidhen me disa gjendje të rëndësishme shëndetësore, duke përfshirë POTS-in, COVID-in e gjatë dhe encefalomielitin mialgjik/sindromën e lodhjes kronike (ME/CFS). Këto sëmundje shpesh shoqërohen me simptoma të shumta që ndryshojnë nga personi në person, ndaj ideja e startup-it është që përmes analizës së të dhënave të mund të identifikohen modele dhe mekanizma më të qartë, që mund të ndihmojnë në zhvillimin e terapive të reja.
Në këtë kuadër, në artikull përmendet edhe shkalla e gjerë e ndikimit global të këtyre sëmundjeve kronike. Sipas Gupta-s, rreth 250 milionë njerëz në mbarë botën vuajnë nga sëmundje të tilla. Për Simo-n dhe bashkëthemeluesit e saj, qëllimi nuk është vetëm të përshkruajnë simptomat, por të identifikojnë mekanizmat pas tyre, duke kombinuar inteligjencën artificiale me të dhënat biologjike, në mënyrë që të hapet rruga drejt trajtimeve më efektive.
Ndërkohë që Simo vazhdon të punojë në këtë fushë, historia e saj mbetet e lidhur ngushtë me realitetin personal të POTS-it. Rritja e kufizimeve shëndetësore e çoi atë të ndërmerrte hapa të reja, duke e kthyer vëmendjen nga menaxhimi i përditshëm i sfidave te një përpjekje për të kuptuar më gjerë sëmundjet kronike përmes teknologjisë. ChronicleBio synon të shndërrojë të dhënat dhe algoritmet në njohuri praktike që mund të ndihmojnë zhvillimin e terapive të reja për pacientë që përballen me këto gjendje.
Botuar fillimisht në Telegrafi
