Në shumë familje, një rregull i thjeshtë bëhet zakon: pas orës 22:00, telefoni duhet fikur. Ideja u shpjegohet shpesh fëmijëve adoleshentë, sidomos kur afron periudha e provimeve, por ky kufizim nuk lidhet vetëm me mësimin. Është një praktikë që synon të ulë kohën e kaluar në ekran gjatë natës dhe të ndihmojë në mënyrën si ndikon teknologjia në shëndetin mendor.
Urdhri “telefonin ta fikësh pas orës dhjetë” qarkullon si këshillë prindërore, por brenda tij ka një arsyetim më të gjerë. Kur adoleshentët e kalojnë mbrëmjen e vonë duke kontrolluar rrjetet sociale, dritat e ekranit dhe ritmi i vazhdueshëm i njoftimeve krijojnë një cikël që e vështirëson shkëputjen dhe përgatitjen për gjumë. Kjo gjendje mund të zgjasë deri në orët e natës, duke e zhvendosur orarin e përfundimit të aktivitetit digjital.
Një studim skocez ka ngritur alarmin për rreziqe shëndetësore tek ata që qëndrojnë zgjuar dhe vazhdojnë të kontrollojnë rrjetet sociale gjatë mbrëmjes dhe natës. Sipas gjetjeve të atij hulumtimi, ata që e përdorin telefonin edhe në këtë interval kohor, përballen me rrezik më të lartë për bipolarizim dhe çrregullime neurologjike. Këto pasoja nuk lidhen vetëm me “lodhjen” nga pak orë gjumë, por prekin fusha më të ndjeshme të shëndetit.
Studimi thekson se përdorimi i gjatë i rrjeteve sociale, veçanërisht kur vazhdon deri vonë, mund të krijojë kushte që ndikojnë në ekuilibrin psikologjik dhe në funksionimin e sistemit neurologjik. Në praktikë, kjo do të thotë se periudha pas orës 22:00 nuk është thjesht një kohë “kohë e lirë” për scrollim, por një segment që mund të rrisë rrezikun për probleme më serioze. Për këtë arsye, rregulli i fikjes së telefonit në orën e caktuar shpesh shihet si masë parandaluese.
Telefonin pas orës 22:00 ta fikësh, për të ulur rrezikun për shëndetin
Përtej faktorëve kohorë, ka edhe një efekt praktik të zakonit: kur telefoni fiket, ndërpritet zinxhiri i njoftimeve dhe i kontrollit të vazhdueshëm. Kjo i jep fund sjelljes që i mban adoleshentët në një gjendje vigjilence, duke e bërë më të vështirë qetësimin. Po kështu, nëse fëmijët kanë provime, rregulli shërben edhe si kufi i qartë për kohën e studimit dhe për kohën e pushimit, duke i dhënë strukturë ditës.
Megjithatë, pavarësisht se urdhri shpesh u drejtohet adoleshentëve, ai “vlen për të gjithë”. Kjo do të thotë se edhe të rriturit, nëse vazhdojnë të përdorin telefonin gjatë natës për rrjetet sociale, mund të jenë të ekspozuar ndaj të njëjtave mekanizmave që çojnë në rritjen e rrezikut. Kërkesa që prindërit ua bëjnë fëmijëve, në thelb lidhet me një kufizim të thjeshtë orari, që synon të reduktojë ndikimin e ekranit në pjesën më të ndjeshme të ditës.
Për t’i dhënë jetë rregullit, shumë familje e vendosin si normë të përditshme: pas orës dhjetë të darkës telefoni fiket. Zbatimi i tij i rregullt e bën më të lehtë që të gjithë të përshtaten me një ritëm më të shëndetshëm. Nëse studimi skocez tregon rrezik për bipolarizim dhe çrregullime neurologjike te ata që qëndrojnë duke kontrolluar rrjetet sociale gjatë mbrëmjes e natës, atëherë kufizimi i përdorimit në orët e vona shfaqet si një hap praktik për parandalim.
Kështu, udhëzimi “telefonin ta fikësh pas orës 22:00” nuk mbetet vetëm këshillë për provime. Ai lidhet me mënyrën si përdoret telefoni gjatë orëve të natës dhe me potencialin që sjelljet e shpeshta të lidhura me rrjetet sociale të ndikojnë në shëndet. Për këtë arsye, rregulli i fikjes në një orar të caktuar shfaqet si masë e thjeshtë, por me rëndësi të madhe për mirëqenien.
Botuar fillimisht në IndeksOnline