Ish-presidenti amerikan, Barack Obama, ka kritikuar politikat e Izraelit ndaj palestinezëve, duke theksuar se është e pamohueshme që atyre u është marrë toka dhe se qeveria izraelite ka kaluar përtej asaj që mund të justifikohet. Gjatë një bisede publike, Obama u ndal në konfliktin izraelito-palestinez, historinë e tij dhe nevojën për një qasje që të mundësojë bashkëjetesën mes dy popujve.
Biseda u zhvillua në Belfast të Irlandës së Veriut, në një takim publik me shkrimtaren dhe gazetaren Susan McKay. Në fokus të diskutimit ishin arsyet e tensioneve që kanë shoqëruar prej kohësh zonën, si dhe mënyra se si palët mund të dalin nga cikli i dhunës përmes zgjidhjeve politike, jo vetëm përmes forcës.
Obama nënvizoi se vuajtjet historike të popullit hebre dhe nevoja për siguri nuk mund të përdoren si argument për të anashkaluar të drejtat e palestinezëve. Sipas tij, logjika e pretendimit “siguria” nuk mjafton për të shpjeguar dhe justifikuar trajtimin e një popullsie tjetër, kur kjo lidhet drejtpërdrejt me tokën dhe të drejtën për ta pasur atë.
Fuqia ushtarake nuk mjafton pa një zgjidhje politike
Në këtë kontekst, ish-presidenti amerikan tha se është e pamohueshme që palestinezëve u është marrë toka dhe se, për pasojë, ata kërkojnë kthimin e asaj që e konsiderojnë padrejtësi. “Është e pamohueshme se ua morën tokën njerëzve dhe e tepruan. Dhe këta njerëz, në mënyrë të kuptueshme, thanë: ‘Kjo është padrejtësi dhe unë dua që toka ime të më kthehet’”, deklaroi Obama gjatë fjalës së tij. Ky vlerësim, sipas tij, lidhet me arsyen pse konflikti nuk ka gjetur ende një zgjidhje të qëndrueshme.
Obama theksoi gjithashtu se pala më e fuqishme në një konflikt mban përgjegjësi më të madhe për ta ndërprerë ciklin e dhunës dhe për të kërkuar një zgjidhje politike. Ai argumentoi se mbështetja vetëm te epërsia ushtarake nuk mund të garantojë siguri afatgjatë për Izraelin, veçanërisht nëse nuk shoqërohet me përpjekje për të zgjidhur çështjet rrënjësore që qëndrojnë pas konfliktit.
Ish-presidenti amerikan kritikoi qasjen e qeverisë aktuale izraelite, duke thënë se ajo mbështetet tepër te forca ushtarake dhe nuk po tregon gatishmëri të mjaftueshme për kompromise politike. Në këtë linjë, Obama ngriti një mesazh të drejtpërdrejtë: “Është përgjegjësi e tyre ta kuptojnë se shtatë milionë palestinezë nuk do të largohen askund”. Ai e lidh këtë me nevojën që të dy popujt të gjejnë mënyra reale për të jetuar së bashku, jo vetëm të imponojnë siguri përmes mjeteve ushtarake.
Pavarësisht kritikes ndaj Izraelit, Obama foli edhe për përgjegjësinë e palestinezëve. Ai argumentoi se përpjekjet për zgjidhjen e konfliktit duhet të marrin parasysh epërsinë ushtarake të Izraelit dhe pamundësinë e mposhtjes së tij përmes një përballjeje ushtarake. Në diskutim, Obama kritikoi edhe sulmin e Hamasit të 7 tetorit 2023, duke vlerësuar se një veprim i tillë nuk kishte gjasa të sillte ndryshime pozitive për palestinezët.
Deklaratat e ish-presidentit amerikan vijnë në një kohë kur konflikti izraelito-palestinez vazhdon të mbetet ndër çështjet më të ndjeshme ndërkombëtare. E ardhmja e Gazës dhe mundësitë për arritjen e një zgjidhjeje politike vazhdojnë të jenë në qendër të debatit diplomatik, ndërsa përpjekjet për të gjetur një rrugë përpara përballen me vështirësi të mëdha, për shkak të pretendimeve, dhunës dhe mosbesimit mes palëve.
Botuar fillimisht në Telegrafi