Dhjetë vjet pas votës historike të Mbretërisë së Bashkuar për t’u larguar nga Bashkimi Evropian, debati mbi raportet e reja ekonomike me Brukselin është rikthyer me forcë në politikën e brendshme britanike. Tashmë në qendër të vëmendjes është qeveria e re e kryeministrit Sir Keir Starmer, i cili ka njoftuar dorëheqjen e tij të hënën e kësaj jave. Kjo lëvizje vjen në një moment kur tensionet politike rreth BREXIT-it vazhdojnë të dominojnë edhe sot diskutimet publike.
Gjatë dekadës pas votimit për BREXIT-in, në rolin e kryeministrit britanik kanë ndërruar shtatë persona. Njoftimi i dorëheqjes nga Starmer shton një kapitull të ri në një periudhë të gjatë ndryshimesh në udhëheqjen e vendit. Megjithatë, ajo që e bën situatën të përsëritet, sipas dinamikës politike që ka ndjekur vendi, është fakti se debati rreth asaj se sa duhet të afrohet sërish Britania ekonomikisht me BE-në është rikthyer vazhdimisht në skenë, duke u bërë temë e mprehtë e partive dhe e agjendës qeveritare.
Në pamje të parë, një detaj i tillë mund të duket i largët nga realiteti i përditshëm i qytetarëve. Por BREXIT-i është kthyer në një figurë që shfaqet edhe në simbolet kulturore dhe kujtesën kolektive. Edhe në Paris, kur turistët shohin një atraksion të njohur si lodra me kuaj e Shën Pjetrit, pranë kishës së nderuar të Sacré-Cœur, ka një efekt të çuditshëm: teksa rrotullohet lodra me kuaj të lyer me ngjyrë të artë, nën muzikë melankolike franceze, shumë njerëz e lidhin këtë skenë me BREXIT-in. Përkthyer në gjuhën e një rrëfimi më të gjerë, kjo tregon se si vendimi i vitit 2016 ka lënë gjurmë në narrativat e kohës dhe në mënyrën se si ngjarjet politike shoqërohen me kujtime.
BREXIT-i mbetet nyja kryesore e debatit me BE-në
Kur thuhet se “kanë kaluar 10 vjet” nga vendimi i Mbretërisë së Bashkuar për t’u larguar nga BE-ja, theksi bie te shpejtësia me të cilën çështja u kthye në një temë konstante. Pothuajse menjëherë pas votimit, u ngritën pyetje të mëdha për drejtimin që do të merrte ekonomia britanike, për marrëdhëniet tregtare dhe për nivelin e bashkëpunimit me Brukselin. Kjo është arsyeja pse, edhe me ndryshime në lidership, argumentet kryesore rreth afërsisë ekonomike me BE-në mbeten të njëjta, ndërsa mënyra sesi shtrohen ato ndryshon sipas rrethanave politike të çdo periudhe.
Në këtë kontekst, dorëheqja e Starmer të hënën e kësaj jave krijon një tjetër pikë kthese për qeverisjen britanike. Por ajo që i jep peshë më të madhe ngjarjes është se vendimi për të udhëhequr debatin në mënyrë të tillë, në një kohë kur vendi po përballet me trashëgiminë e BREXIT-it, nuk shihet si një çështje e izoluar. Përkundrazi, ajo interpretohet si një rikthim i tensionuar i një debati që, sipas narrativës që po përcillet në publik, duket se përsëritet vazhdimisht.
Ndërkohë, qytetarët dhe aktorët politikë vazhdojnë të përballen me pyetjet që BREXIT-i i ka vendosur prej vitesh: deri ku duhet të shkojnë marrëdhëniet ekonomike me BE-në dhe çfarë do të nënkuptojë kjo për të ardhmen e tregtisë, të punës dhe të pozicionimit ndërkombëtar. Meqenëse për dekadën e kaluar kanë pasur shtatë ndërrime të kryeministrave, ndryshimet e personave kanë qenë të shpeshta, por drejtimi i bisedës politike për raportet me Brukselin mbetet i njëjtë.
Në fund të fundit, dekada pas votimit për t’u larguar nga BE-ja e ka bërë BREXIT-in një pikë referimi për politikat e brendshme në Mbretërinë e Bashkuar. Njoftimi i dorëheqjes nga Sir Keir Starmer tregon se cikli i qeverisjes po riorganizohet sërish, ndërsa debati mbi nivelin e afërsisë ekonomike me Brukselin mbetet i hapur. Për rrjedhojë, edhe kur ndryshojnë drejtuesit, çështja qëndron: si ta menaxhojë vendi trashëgiminë e një vendimi të marrë një dekadë më parë dhe si ta përkthejë atë në një marrëdhënie të re me BE-në, pa e lënë politikën të zhytet në të njëjtin tension të përsëritur.
Botuar fillimisht në Koha.net