Një kërkesë e re në Shtetet e Bashkuara ka vënë sërish në qendër të vëmendjes rolin e Anthony Fauci në një studim të lidhur me periudhën e pandemisë. Fauci, i cili ka shërbyer më parë si këshilltari kryesor shëndetësor i Shtëpisë së Bardhë, po shqyrtohet për një çështje që lidhet me mënyrën se si u përgatit publikimi shkencor, dhe nëse ai mund të ketë pasur kontribute pa u përmendur si autor.
Sipas pretendimeve që kanë dalë në këtë kontekst, dyshohet se Fauci mund të ketë qenë i përfshirë në përgatitjen e publikimit, pa u listuar në mesin e autorëve të tij. Kjo ngre pyetje për transparencën mbi kontributet e personave që, edhe nëse nuk figurojnë si autorë, mund të kenë ndihmuar në hartimin ose formulimin e punimit shkencor.
Ngjarja vjen pas një veprimi të ndërmarrë nga drejtori i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë (NIH), Jay Bhattacharya. Bhattacharya ka kërkuar që revista Nature Medicine të nisë një shqyrtim të pavarur. Qëllimi i këtij rishikimi është të verifikohet nëse ka pasur kontribute të mundshme nga Fauci, si dhe nga dy figura të tjera të lidhura me institucionet dhe komunitetin shkencor.
Bhattacharya kërkon shqyrtim të pavarur për kontributet në publikimin e studimit
Kërkesa e NIH lidhet me një dyshim specifik: që personat e përmendur mund të kenë ndihmuar në hartimin e studimit, por të mos jenë përfshirë në listën e autorëve. Çështja, sipas këtij pretendimi, i referohet një punimi që në periudhën e tij ka kundërshtuar idenë e “lab-leak”, pra tezën se koronavirusi i ri mund të ketë dalë nga një laborator. Kjo e bën rastin edhe më të ndjeshëm, pasi debati për origjinën e COVID-19 ka qenë i gjerë dhe ka vazhduar me vite.
Në kërkesën për rishikim përmenden edhe disa emra të tjerë. Përveç Anthony Fauci-t, Bhattacharya ka kërkuar që të shqyrtohen edhe rolet e ish-drejtorit të NIH, Francis Collins, si dhe të shkencëtarit britanik Jeremy Farrar. Të tre emrat shfaqen në qendër të diskutimeve për mundësinë e kontributeve në përgatitjen e punimit, por pa u pasqyruar në pozitat formale të autorësisë.
Sipas planit të propozuar, revista do të duhet të nisë një verifikim i pavarur, për të qartësuar faktet dhe për të përcaktuar nëse ka pasur kontribute që duhet të ishin pasqyruar më qartë në mënyrën e publikimit. Kjo përfshin kontrollin e roleve të mundshme në hartimin e tekstit, formulimin e përmbajtjes dhe çdo angazhim tjetër që mund të konsiderohet si kontribut shkencor i natyrës që kërkon përfshirje në listën e autorëve.
Ndërkohë, diskutimi për këtë çështje ka ardhur në një moment kur figura të ndryshme brenda sistemit shëndetësor dhe shkencor amerikan kanë qenë shpesh objekt i vëmendjes lidhur me mënyrën si janë komunikuar dhe publikuar rezultatet gjatë pandemisë. Kërkesa për rishikim i vendos në fokus pretendimet që hartimi i një studimi mund të ketë përfshirë njerëz të rëndësishëm, edhe nëse emrat e tyre nuk shfaqen në autorësi. Në këtë mënyrë, debati nuk lidhet vetëm me një dokument të vetëm, por me standardet e transparencës dhe përgjegjësisë në publikimet shkencore.
Jay Bhattacharya, si drejtues i NIH, e ka ngritur këtë çështje duke i kërkuar Nature Medicine një proces të pavarur verifikimi. Kjo nismë synon të sqarojë dyshimet se Fauci, Francis Collins dhe Jeremy Farrar mund të kenë luajtur role në përgatitjen e punimit pa u përfshirë në listën e autorëve. Hetimi i pretenduar pritet të përcaktojë nëse ka pasur arsye për të rishqyrtuar mënyrën e autorësisë, sidomos në një rast që lidhet me një studim që rrëzonte tezën e “lab-leak”.
Botuar fillimisht në Albeu
