Refuzimi i shpejtë nga presidenti amerikan, Donald Trump, ndaj përgjigjes së Iranit për një propozim amerikan për paqe ka rritur shqetësimet se konflikti mes dy vendeve, që tashmë ka zgjatur 10 javë, do të vazhdojë dhe do të mbajë të paralizuar transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit. Në këtë kuadër, çmimet e naftës kanë shfaqur rritje të reja, teksa tregu vazhdon të presë përkeqësim të mëtejshëm të situatës në rajon.
Gjatë ditës së hënën, çmimi i naftës Brent, i përdorur si pikë referimi ndërkombëtare, u rrit me 4.1% në 105.50 dollarë për fuçi, megjithëse më pas shënoi një rënie të lehtë. Lëvizjet në treg lidhen me pasigurinë që lidhet me rrugët kryesore të transportit, ku Ngushtica e Hormuzit mbetet një nyje jetike për furnizimet e naftës. Sa më gjatë të zgjatë ngërçi, aq më të larta priten kostot dhe më i madh bëhet risku i ndërprerjeve.
Mbyllja e Hormuzit i shtyn çmimet e naftës lart
Në të njëjtën kohë, zhvillimet politike e kanë mbajtur situatën të tensionuar. Disa ditë pasi Washingtoni paraqiti një propozim që synonte rifillimin e negociatave, Irani publikoi të dielën një përgjigje të përqendruar në përfundimin e luftës në të gjitha frontet. Në këtë përgjigje përfshihet edhe skenari në Liban, ku aleati amerikan, Izraeli, po lufton kundër militantëve të Hezbollah-it të mbështetur nga Irani.
Teherani zyrtar e ka lidhur propozimin e tij me një logjikë të gjerë sigurie dhe politike: sipas përgjigjes së publikuar, fundi i luftës nuk shihet vetëm në një front, por në të gjitha hapësirat ku konfliktet kanë u shtrinë. Kjo qasje synon të krijojë një kornizë më të gjerë për uljen e tensioneve dhe, njëkohësisht, të vendosë kërkesa të qarta për kushtet që, sipas Iranit, duhet të plotësohen që të ketë stabilitet.
Irani ka kërkuar gjithashtu kompensim për dëmet që lidhen me luftën. Në të njëjtën linjë, Teherani ka theksuar sovranitetin e tij mbi Ngushticën e Hormuzit, duke e vendosur këtë çështje në qendër të diskutimit. Paralelisht, Irani i ka bërë thirrje Shteteve të Bashkuara të japin fund bllokadës detare, si dhe të garantojnë se nuk do të ketë sulme të tjera. Një nga kërkesat kryesore të listuara nga ana iraniane është që Shtetet e Bashkuara të heqin sanksionet, duke e lidhur këtë hap me mundësinë e normalizimit të situatës në rajon.
Kështu, edhe pse u bë një përpjekje për të hapur rrugë për negociata, sinjalet e fundit janë negative: refuzimi nga presidenti amerikan ndaj përgjigjes së Iranit e ka shtuar pasigurinë në skenarin afatshkurtër. Në kushtet kur transporti detar përmes Ngushticës së Hormuzit vazhdon të jetë në vëmendje të lartë, tregu i naftës e trajton çdo përshkallëzim të mundshëm si faktor që mund të rrisë çmimet.
Me rritjen e çmimit të Brent-it në 105.50 dollarë për fuçi, e shoqëruar nga një lëkundje e mëpasshme, sinjalet tregojnë se investitorët po përshtatin pozicionet e tyre ndaj rrezikut. Çdo zgjatje e ngërçit mes SHBA-së dhe Iranit, si dhe çdo zhvillim që mund të ndikojë në kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit, pritet të vazhdojë të ndikojë te kostot e energjisë dhe te pritjet për furnizime në tregun ndërkombëtar.
Botuar fillimisht në Koha.net