Pas certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve, analistët politikë Ylli Hoxha, Sadri Ramabaja dhe Imer Mushkolaj kanë komentuar skenarët që mund të çojnë në formimin e institucioneve të reja, si dhe rreziqet që një subjekt të mbetet në opozitë. Në një diskutim televiziv në emisionin “Debat Plus” në RTV Dukagjini, tre analistët dhanë qasje të ndryshme për negociatat dhe mënyrën si mund të zhbllokohet situata politike, e cila vazhdon të mbetet e ndërlikuar.
Analisti Ylli Hoxha tha se, nëse do të ishte pjesë e ekipit negociator të Lëvizjes Vetëvendosje, do të këmbëngulte që bisedimet fillestare të zhvilloheshin me Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), të udhëhequr nga Ardian Gjini. Ai argumentoi se suksesi i negociatave varet nga aftësia për të mbajtur të hapura disa opsione bashkëpunimi, pa i mbyllur rrugët që mund të hapin marrëveshje.
Hoxha theksoi se negociatat mund të shkojnë keq në momentin kur një parti nuk arrin të “shtyjë” një tjetër drejt një opsioni të caktuar. Sipas tij, nëse nuk arrin ta shtysh LDK-në sepse e ke në opsion PDK-në, ose ta shtysh PDK-në sepse e ke në opsion koalicionin me LDK-në, atëherë realisht po negocihet në mënyrë joefektive. Për të, çelësi është fleksibiliteti dhe mbajtja e disa skenarëve në tryezë.
Në vijim, analisti shtoi se kryeministri në detyrë, Albin Kurti, do të ishte në pozitë më të favorshme negociuese nëse do të zhvillonte bisedime me më shumë se një subjekt politik. Hoxha vlerësoi se kushtet e AAK-së nuk janë të vështira për t’u negociuar, pasi sipas tij ato janë të ngjashme me kërkesat që po paraqiten edhe nga partitë e tjera. Ky interpretim e vendos AAK-në si një pikë të mundshme nisjeje për bisedime, pa përjashtuar skenarët e tjera.
Negociatat kërkojnë opsione të hapura, jo ngurtësi në pozicione
Ndërkaq, analisti Sadri Ramabaja tha se liderët e partive parlamentare janë të vetëdijshëm për situatën e ndërlikuar politike. Ai e lidhi këtë ngërç me interpretimin e Gjykatës Kushtetuese, duke nënvizuar se kriza nuk mund të tejkalohet vetëm me këmbëngulje në pozicione politike. Për Ramabajan, zgjidhja duhet kërkuar përmes një marrëveshjeje më të gjerë, e cila të mundësojë dalje nga ajo që ai e quajti “kurth politik”, me shkathtësi dhe jo me kokëfortësi.
Sipas Ramabajas, rruga drejt zhbllokimit mund të vijë përmes një koalicioni apo një marrëveshjeje politike që do të lejonte ndryshimet e nevojshme kushtetuese. Ai përmendi edhe çështjen e zgjedhjes së presidentit nga qytetarët, si element që mund të kërkojë dakordim institucional. Ramabaja u shpreh se zgjedhjet e reja nuk do të ishin zgjidhje, ndërsa pret që partitë të arrijnë marrëveshje brenda afateve kushtetuese për krijimin e një qeverie stabile.
Duke komentuar zhvillimet brenda Lidhjes Demokratike të Kosovës, Ramabaja deklaroi se presidentja Vjosa Osmani synon rikthimin në krye të kësaj partie. Në këtë mënyrë, ai lidhi përplasjet politike edhe me dinamika të brendshme partiake, që mund të ndikojnë në ritmin e negociatave dhe në vullnetin për bashkëpunim.
Nga ana tjetër, analisti Imer Mushkolaj ngriti një çështje konkrete lidhur me takimin e përmendur publikisht midis PDK-së dhe Lëvizjes Vetëvendosje. Ai kërkoi që kandidati i PDK-së për kryeministër, Bedri Hamza, të bëjë publike detajet e takimit që zhvilloi me kryetarin e Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti. Mushkolaj vuri në fokus nevojën që qytetarët të informohen për temat e diskutuara dhe për arsyet pse PDK-ja deklaroi se do të mbetet në opozitë pas këtij takimi.
Sipas Mushkolajt, qytetarët nuk dinë çfarë ka ndodhur në të vërtetë, as pse Hamza ka mbajtur qëndrimin e shprehur, apo cilat kanë qenë kërkesat që Kurti i ka bërë PDK-së. Ai tha se gjithçka ka kaluar shumë shpejt dhe u mbajt vetëm një takim, duke i lidhur kështu paqartësitë publike me mënyrën se si u komunikohet qëndrimi i partisë. Diskutimi i tij e mbylli këtë pjesë me kërkesën që transparenca të jetë pjesë e procesit politik, sidomos kur vendoset për orientimin drejt opozitës apo koalicionit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
