Ndërsa konsumi digjital në Indi vijon të rritet dhe sasia e mbetjeve elektronike shtohet çdo vit, barra e menaxhimit të këtyre mbetjeve po i kalon gjithnjë e më shumë punëtorëve të sektorit të pastrimit. Në shumë zona, ky proces nuk shoqërohet me kushte të sigurta pune dhe shpesh as me mbrojtje minimale shëndetësore. Rezultati është ekspozimi i përditshëm ndaj rreziqeve toksike që lidhen me mënyrat e çmontimit dhe djegies së pajisjeve elektronike të vjetra.
Punëtorët e mbetjeve elektronike përballen me prerje, infeksione dhe me substanca të dëmshme që lirohen gjatë punës. Pajisjet që vijnë për t’u çmontuar, si pjesë të laptopëve, kabllot dhe komponentët metalikë, trajtohen në mjedise ku rregullat e sigurisë janë të pakta ose aspak të pranishme. Shumë prej tyre raportojnë mungesë dorezash, maskash dhe trajnim për rreziqet që vijnë nga materialet e rrezikshme.
Në një punishte të ngushtë në zonën Mustafabad të Nju Delhit, Mateen Malik është duke ndarë me kujdes telat e bakrit nga grumbujt e pajisjeve elektronike të hedhura. Përreth tij shihen pjesë të pajisjeve të prishura, freskuese ajri, kabllo të ngatërruara, copa metali dhe kompjuterë e laptopë të vjetër të vendosur përballë mureve të nxira të punishtes. Ky realitet e tregon qartë se, përtej figurës së thjeshtë të riciklimit, shumë punë bëhet në ambiente që e rrisin rrezikun për shëndetin e vetë punëtorëve.
Situata bëhet edhe më problematike kur punëtorët përfshihen në çmontim dhe djegie të pajisjeve për të nxjerrë materiale. Gjatë këtij procesi, mund të çlirohen përbërës që konsiderohen toksikë. Për shkak të pajisjeve të mangëta mbrojtëse dhe praktikave të pasigurta, punëtorët thithin ose prekin këto substanca, duke rritur mundësinë e efekteve afatgjata në shëndet. Në shumë raste, mungesa e maskave dhe dorezave i lë punëtorët direkt në kontakt me pluhur, tym dhe fragmente të imëta që grumbullohen gjatë punës.
Kur rritet sasia e mbetjeve elektronike, rriten edhe rreziqet për ata që i trajtojnë
Teksa çdo vit shtohen pajisjet elektronike të hedhura, punëtorët e sektorit të pastrimit mbeten hallka kryesore që i trajton ato, shpesh në mënyra që nuk janë të standardizuara për sigurinë. Edhe pse riciklimi paraqitet si zgjidhje për menaxhimin e mbetjeve, kushtet në terren tregojnë se nuk mjafton vetëm mbledhja dhe ndarja e materialeve. Mungesa e kontrollit, e pajisjeve mbrojtëse dhe e procedurave bazë shndërrojnë riciklimin në një detyrë që i vë punëtorët përballë komplikimeve të mundshme shëndetësore.
Rreziqet nuk lidhen vetëm me një moment të caktuar pune, por me rutinën e përditshme. Punëtorët ndeshen me prerje nga pjesë të mprehta dhe me infeksione që mund të vijnë nga kontakti me materiale të ndotura. Po ashtu, ekspozimi ndaj substancave që dalin nga çmontimi dhe djegia e pajisjeve elektronike krijon një zinxhir rreziku që shoqërohet me mungesë informacioni mbi trajtimin e duhur të këtyre materialeve. Në vend të një procesi të organizuar e të monitoruar, në shumë zona dominojnë punët që kryhen me mjete minimale dhe pa garanci për mbrojtje.
Data e raportimit, 28 qershor 2026, vjen në kohën kur qarkullimi i pajisjeve elektronike dhe zëvendësimi i shpejtë i tyre po e rrit më tej volumet e mbetjeve. Në këtë kontekst, menaxhimi i mbetjeve elektronike nuk duhet parë vetëm si çështje mjedisore, por edhe si çështje që prek drejtpërdrejt njerëzit që punojnë në terren. Përderisa konsumi digjital vazhdon të rritet dhe sasia e mbetjeve shtohet çdo vit, nevoja për kushte më të sigurta pune dhe mbrojtje bazë për punëtorët bëhet gjithnjë e më urgjente.
Botuar fillimisht në Koha.net
