Avionët luftarakë të NATO-s kanë rrëzuar një dron që kishte hyrë në hapësirën ajrore të Lituanisë gjatë natës së së hënës, njoftuan zyrtarët e aleancës. Operacioni u bë pasi droni kaloi kufijtë e vendit, duke rritur rrezikun në një zonë tashmë të ndjeshme për shkak të tensioneve të vazhdueshme në rajon.
Njoftimi erdhi një ditë pas deklaratës së sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, i cili tha se goditjet pranë territorit të aleancës do ta shtyjnë organizatën transatlantike të rrisë mbështetjen për Kievin. Kjo lidhje mes ngjarjeve në terren dhe sinjalit politik u pa si një reflektim i drejtpërdrejtë i mënyrës si NATO po i përgjigjet kërcënimeve të shtuara në afërsi të kufijve të saj.
Sipas Qendrës Kombëtare të Menaxhimit të Krizave të Lituanisë, droni u rrëzua në një fshat rreth 100 kilometra në perëndim të kryeqytetit Vilnius. Ngjarja u raportua edhe si incidente pranë rezervuarit të Kaunasit, një element që e bën rastin të spikatur si për distancën nga qendra administrative e vendit, ashtu edhe për ndjeshmërinë e zonës ku ndodhi rrëzimi.
Ushtria lituaneze nënvizoi se ky rast shënon herën e parë që një dron rrëzohet në hapësirën ajrore të vendit. Ky detaj u cilësua i rëndësishëm, sepse tregon se edhe për Lituaninë, e cila ka qenë nën vëzhgim të vazhdueshëm për kërcënime ajrore, incidenti mori një dimension të ri për sa i përket përgjigjes dhe verifikimit të drejtpërdrejtë në terren.
Rritja e sigurisë ajrore vjen pas incidentit me dronin
Kryeministri i Lituanisë, Mindaugas Sinkevičius, deklaroi se veprimet e tilla tregojnë domosdoshmërinë e shtimit të mbrojtjes ajrore. Ai theksoi se çështja e mbrojtjes ajrore po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme jo vetëm në Ukrainë, e cila po mbron veten, por edhe në Lituani. Sipas tij, vendi do të duhet të avancojë përpjekjet së bashku me forcat e armatosura dhe t’i bashkojë më tej resurset me partnerët, në mënyrë që hapësira ajrore të mbrohet në mënyrë më të qëndrueshme.
Sinkevičius shtoi gjithashtu se kishte informuar aleatët dhe partnerët për situatën. Raportimi, sipas tij, është bërë si brenda Bashkimit Evropian, ashtu edhe në NATO. Ky komunikim u paraqit si pjesë e reagimit të koordinuar, duke pasur parasysh se Lituania është në një pozicion gjeografik që e vë drejtpërdrejt përballë zhvillimeve të lidhura me konfliktin në rajon.
Në kontekstin më të gjerë, kërcënimi nga dronët është shfaqur në mënyrë të vazhdueshme në qiellin e Lituanisë. Vendit i bien afër kufijtë e Bjellorusisë, një aleate e rëndësishme e Moskës, si dhe enklava ruse e Kaliningradit. Kjo gjeografi e bën kontrollin ajror dhe gatishmërinë më kritike, ndërsa incidentet e përsëritura e mbajnë çështjen e sigurisë në qendër të vëmendjes së autoriteteve.
Ndërkohë, në një incident tjetër të raportuar të martën, ministria e Jashtme e Danimarkës tha se një helikopter i forcave ajrore daneze ishte qëlluar me fishekzjarrë sinjalizues gjatë filmimit rutinor të një fregate ruse në ujërat pranë portit të Gedserit, në Detin. Ngjarja u përshkrua si një përballje mes forcave ruse dhe atyre të NATO-s, duke e zgjeruar kështu panoramën e tensioneve ajro-detarë në afërsi të zonave të kontrolluara nga aleanca.
Botuar fillimisht në Koha.net
