Aleatët e NATO-s kanë parandaluar një plan rus për sabotimin e kabllove nënujore, duke vënë re në kohë përpjekje të dyshuara në rajone kritike detare, përfshirë ujërat pranë Arktikut. Sipas informacioneve të raportuara nga Reuters, gjatë një periudhe të vitit 2026, në ujërat e thella të Arktikut, pranë arkipelagut të largët Svalbard, u zbulua se nëndetëse ruse po zhvillonin stërvitje që synonin përdorimin e një “arme sekrete”.
Rrethanat që u vunë re kishin të bënin me një skenar të projektuar për të çaktivizuar kabllot kritike nënujore pa lënë gjurmë. Kabllot e tilla janë të domosdoshme për komunikimet dhe shërbimet që kalojnë përmes detit, ndaj çdo ndërhyrje e paautorizuar mund të shkaktojë ndërprerje të rënda. Në pranverën e vitit në fjalë, aleatët e NATO-s arritën të identifikojnë aktivitetin e lidhur me këtë kërcënim, duke e konsideruar atë si pjesë të një operacioni më të gjerë.
Operacioni i fshehtë rus, i përshkruar për Reuters nga dy zyrtarë perëndimorë, ishte i organizuar nga drejtoria ruse e luftës nënujore GUGI. Raportohet se në këtë rast u përdorën mjete nënujore të thellësive të mëdha, të cilat janë të përshtatura për veprime në zona të largëta dhe në kushte të vështira. Qëllimi ishte i qartë: çaktivizimi i kabllove kritike nënujore në një mënyrë që të minimizonte gjurmët e origjinës dhe të komplikonte identifikimin e autorëve.
Në të njëjtën linjë paralajmërimesh, në gusht, drejtori i Agjencisë së Inteligjencës së SHBA-së (CIA), John Ratcliffe, vizitoi homologët e tij të inteligjencës në Moskë. Vizita u krye, thuhet në raportim, pjesërisht për t’i paralajmëruar ata kundër përshkallëzimit të operacioneve të sabotimit në Evropë. Ky hap u interpretua si një mesazh i drejtpërdrejtë për reduktimin e rrezikut dhe për të sinjalizuar se aktivitetet e tilla nuk do të kalonin pa u vërejtur nga strukturat e inteligjencës.
NATO reagoi herët për të mbrojtur kabllot kritike nënujore
Sipas të dhënave të përshkruara nga Reuters, stërvitja në afërsi të Svalbard-it lidhej me përdorimin e një arme sekrete, e cila ishte e dizajnuar që të çaktivizonte kabllot në mënyrë të fshehtë. Zbulimi i aktivitetit të nëndetëseve ruse u bë nga aleatët e NATO-s, të cilët e trajtuan rastin si një sinjal paralajmërues për një operacion të mundshëm sabotage. Ky vlerësim u përforcua nga fakti se armatimi dhe mjetet që përmenden në raportim synonin të shmangnin gjurmët.
Raportimi thekson se veprimtaria u zhvillua në një hapësirë ku kabllot janë thelbësore për funksionimin e komunikimeve dhe të sistemeve të varura nga lidhjet nënujore. Për këtë arsye, ndërhyrje të tilla përfaqësojnë një kërcënim si për stabilitetin teknik ashtu edhe për sigurinë e infrastrukturës. Në këtë kontekst, prania e stërvitjeve me elementë të specializuar, si dhe përdorimi i mjeteve të thellësive të mëdha, e bënin skenarin më të besueshëm si plan operativ.
Ndërkohë, paralajmërimet politike dhe të inteligjencës u shfaqën edhe në nivelin e institucioneve amerikane. John Ratcliffe, gjatë vizitës së tij në Moskë në gusht, i drejtoi homologët përkatës me mesazhin se përshkallëzimi i operacioneve të sabotimit në Evropë nuk ishte i pranueshëm. Në një kohë kur aleatët e NATO-s po vëzhgonin aktivitetet në rajone të ndjeshme si Arktiku, ky mesazh u rendit si pjesë e përpjekjeve për të ulur rrezikun përpara se planet të materializoheshin.
Çështja, e përshkruar për Reuters në 12 shtator 2026 në orën 08:15, lidhet me një zinxhir sinjalizimesh që bashkuan vëzhgime operative në det me paralajmërime përmes kanaleve të inteligjencës. Ndërsa raportimi flet për një operacion të drejtuar nga drejtoria ruse GUGI dhe për përdorim të mjeteve në thellësi të mëdha për çaktivizimin e kabllove kritike, ai vë në pah edhe rolin e koordinimit dhe reagimit të hershëm nga NATO për të penguar një skenar që do të krijonte ndërprerje në infrastrukturën e rëndësishme.
Botuar fillimisht në Koha.net