Në kohën kur bota po e mban frymën pas misionit rekord “Artemis II”, i cili dërgoi katër astronautë në anën tjetër të Hënës, NASA po e zhvendos vëmendjen te hapi i radhës. Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës njoftoi planet për misionin “Artemis III”, një program që synon të mbajë astronautët afër Tokës, ndërsa testohen sistemet që do të nevojiten për një ulje të ardhshme në Hënë.
Sipas njoftimit, Artemis III do të jetë një fazë përgatitore që shërben për të verifikuar mënyrën e punës së disa elementeve të misionit, përfshirë trajtimin e “anijeve kozmike të shumta” dhe bashkëpunimin me partnerët përpara se të dërgohen astronautët në sipërfaqen hënore. Jeremy Parsons, ndihmës administrator i përkohshëm i programit “Moon to Mars”, lidhi drejtpërdrejt këtë mision me nevojën për të mësuar dhe përmirësuar operimet përtej vetë fluturimit.
Anija kozmike e Artemis III do të nisë me një ekuipazh prej katër personash. NASA ka planifikuar që ky mision të qëndrojë në orbitën e ulët të Tokës. Përfitimi kryesor nga ky skenar është se siguron më shumë mundësi lëshimi për secilin element të programit, duke përfshirë Sistemin e Lëshimit në Hapësirë (SLS) që do të dërgojë Orionin dhe ekuipazhin e tij në hapësirë.
Artemis III: testet thelbësore për uljen dhe operimet në Hënë
Në këtë periudhë, misioni në orbitë pritet t’u japë kohë edhe dy kompanive private të testojnë sistemet e tyre për ulje me njerëz. NASA thekson se SpaceX dhe Blue Origin do të kenë hapësirë për testime, ndërsa fluturimi dhe integrimet po ecin sipas planit. Kjo lidhet me nevojën për të verifikuar teknologjitë që do të përdoren më pas në fazat ku njerëzit do të shkojnë në Hënë.
Në paralel, përballë vonesave të mundshme, NASA ka rishikuar edhe mënyrën se si do të shpërndaheshin kontratat. Fillimisht kontratat qeveritare për pjesën e Artemis u mendua të shkonin te SpaceX për raketën e saj Starship. Por, sipas njoftimit, NASA tha se do të rihapte kontratat për shkak të vonesave, duke lënë hapësirë që edhe alternativa të tjera të avancojnë. Në këtë kuadër, Blue Origin i Jeff Bezos po teston anijen e uljes “Blue Moon” gjatë një misioni robotik që pritet të zhvillohet më vonë gjatë vitit 2026.
Ndërsa përbërja e ekuipazhit ende nuk është njoftuar, NASA ka parashikuar që astronautët të kalojnë më shumë kohë në hapësirë sesa në misionet e mëparshme. Kjo periudhë synon të shërbejë për testimin e sistemeve të mbështetjes së jetës në anije, siç janë furnizimi me ujë, oksigjen dhe azot. Për më tepër, misioni pritet të shfaqë për herë të parë në orbitë një performancë të sistemit të ankorimit, që lidhet me bashkimin e dy anijeve kozmike ndërsa janë në orbitë, për t’u furnizuar me karburant.
Ky plan shihet si pjesë kyçe e misioneve të ardhshme drejt Hënës dhe, më pas, drejt Marsit. Fluturimet më të gjata do të kërkojnë furnizim me karburant që duhet të kryhet nga hapësira, një proces që do të ketë nevojë për teknologji, koordinim dhe operacione të besueshme. NASA, në deklaratën e saj, tha se misioni do të informojë për takimet me uljen dhe konceptet e banimit, si dhe për operacionet e misionit në përgatitje për misionet e ardhshme në sipërfaqe.
Pavarësisht kësaj, NASA ka ende disa çështje që duhet të qartësojë. Ndër to përmenden sa do të zgjasë misioni, cilat objektiva shkencore do të ketë dhe si do të komunikojnë astronautët me kontrollin tokësor. Ky prezantim i misionit përbën gjithashtu një ndryshim nga projekti origjinal i programit Artemis, i cili supozohej të dërgonte njerëzit në Hënë me Artemis III. Kthimi i shumëpritur i njerëzve në sipërfaqen e Hënës, sipas planit, do të presë deri në Artemis IV, që është parashikuar të zhvillohet diku në vitin 2028.
Botuar fillimisht në Telegrafi