Çmimi i naftës ka zbritur në tregjet ndërkombëtare në nivele që nuk ishin parë që para luftës në Iran, ndërsa Në Kosovë lëvizja në rënie po vërehet më ngadalë. Ndërsa në pjesën më të madhe të tregut trendi duket se po stabilizohet, blerësit në Kosovë vazhdojnë të përballen me çmime që mbeten më të larta se periudha para përshkallëzimit të situatës në rajon.
Sipas të dhënave të publikuara, diferenca aktuale është ende rreth 15 centë mbi nivelin që mbante në ditët e para të luftës. Në Kosovë, një litër naftë kushton maksimalisht 1.36 euro, në bazë të vendimit të Ministrisë së Tregtisë për çmimet maksimale të lejuara. Kjo do të thotë që çmimi lokal nuk ka rënë me të njëjtin ritëm si ai në tregjet ndërkombëtare, edhe pse sinjalet e stabilizimit në rajon po bëhen gjithnjë e më të dukshme.
Ndërkohë, në 2 mars KOHA ka raportuar se një litër naftë në Kosovë kushtonte deri në 1.27 euro. Vetë raportimi i asaj kohe tregon se edhe në atë periudhë çmimi kishte shënuar rritje, duke u rritur nga 3 deri në 10 centë krahasuar me ditën paraprake. Kjo e bën më të qartë pse ulja e tanishme, ndonëse ekziston, nuk po ndihet njësoj në terren për konsumatorët.
Në tregjet “botë”, nafta e papërpunuar Brent—që shërben si referencë globale—ka rënë nën 72.48 dollarë për fuçi. Ky është niveli ku çmimi ndodhej një ditë para nisjes së sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt. Rënia e Brent-it është shenjë se kostot e energjisë në tregun global kanë filluar të reagojnë ndaj ndryshimeve të fundit në skenën politike dhe logjistike, duke e ulur presionin që më parë e kishte shtyrë çmimin lart.
Kur në botë nafta shënon rënie, në Kosovë lëvizja mbetet më e ngadaltë
Luhatjet e çmimeve të energjisë kanë qenë të mëdha që nga momenti kur Irani iu përgjigj sulmeve duke mbyllur praktikisht Ngushticën e Hormuzit. Ngushtica është një rrugë ujore jetike për transportin e naftës dhe gazit, prandaj çdo kufizim i saj reflektohet menjëherë në koston e furnizimit. Pas kësaj, çmimi i naftës së papërpunuar ka hyrë në një trajektore rënieje të ndjeshme, sidomos që nga 17 qershori, kur SHBA-ja dhe Irani nënshkruan një Memorandum Mirëkuptimi.
Memorandumi, sipas të dhënave që qarkullojnë në raportim, parashikon një periudhë 60-ditore negociatash mbi programin bërthamor të Teheranit dhe masa të tjera për t’i dhënë fund luftës. Në të njëjtën kohë, raportimet flasin edhe për një normalizim gradual të trafikut përmes Ngushticës së Hormuzit. Sipas kompanisë së inteligjencës detare Kpler, numri i anijeve që kalojnë nëpër këtë ngushticë është rritur ndjeshëm që nga nënshkrimi i memorandumit. Kjo rritje trafiku lidhet drejtpërdrejt me rikthimin e furnizimeve dhe uljen e kostove që më parë ishin të larta për shkak të rrezikut dhe kufizimeve.
Ndërkohë, në Kosovë, gjatë fazës së shtrenjtimit, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit kishte vendosur marzhë fitimi për shitësit e derivateve. Gjatë kësaj periudhe, çmimi për litër nafte në Kosovë pati mbërritur në 1.91 euro në prill. Edhe pse më pas tregu ndërkombëtar ka shënuar rënie dhe trafiku përmes Hormuzit po rikthehet gradualisht në normalitet, çmimet lokale nuk kanë zbritur në të njëjtin nivel, duke bërë që diferenca me trendet globale të mbetet e dukshme për konsumatorin kosovar.
Botuar fillimisht në Koha.net