Muzeu Arbëresh në Vuno, afër Himarës, synon të krijojë një hapësirë muzeale bashkëkohore kushtuar historisë së arbëreshëve, emigrimit të tyre drejt Italisë dhe trashëgimisë që ky komunitet ka ruajtur ndër shekuj. Projekti lidhet drejtpërdrejt me nevojën për të pasur një qendër të dedikuar për kujtesën historike dhe për të shfaqur elementet kulturore që e kanë karakterizuar komunitetin arbëresh.
Nisma parashikohet të realizohet në fshatin në jug të Shqipërisë, në bashkinë e Himarës. Projekti është prezantuar në zonë, në një hapësirë mes Himarës dhe Dhërmiut, ku pritet të ngrihet institucioni muzeor. Ndërtimi i këtij muzeu synon të shërbejë si pikë e re referimi për vizitorët dhe për komunitetin, duke e kthyer trashëgiminë historike në një element të prekshëm që lidhet me identitetin dhe kulturën.
Sipas skemës së parashikuar, muzeu është një nismë e ndërmarrë nga Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit të Shqipërisë. Realizimi i tij parashikohet në bashkëpunim të ngushtë me bashkinë e Himarës, si dhe me studion projektuese që ka punuar për konceptin dhe përgatitjen e projektit. Takimi i prezantimit ka shërbyer edhe si një moment për të bërë të qartë drejtimin e institucionit dhe mënyrën se si muzeu do të lidhet me edukimin dhe zhvillimin kulturor e turistik të zonës.
Muzeu Arbëresh në Vuno: një urë mes kujtesës dhe brezave
Në fjalën e tij, ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, ka vlerësuar rëndësinë e këtij projekti për trashëgiminë kulturore dhe për identitetin kombëtar. Ai ka theksuar se muzeu synon të krijojë një hapësirë muzeale bashkëkohore ku të paraqitet historia e arbëreshëve, emigrimi i tyre drejt Italisë dhe trashëgimia e vyer që ky komunitet ka ruajtur ndër shekuj. Përmes kësaj qasjeje, projekti synon të mos mbetet vetëm si një ide, por të funksionojë si institucion që ruan dhe transmeton njohuri.
Takimi ka mbledhur përfaqësues institucionesh, ekspertë të trashëgimisë kulturore, aktorë të turizmit, si dhe përfaqësues të komunitetit lokal dhe qytetarë të interesuar. Në këtë mënyrë, diskutimi mbi muzeun nuk është kufizuar vetëm në kuadrin administrativ të projektit, por ka prekur edhe rolin që pritet të ketë institucioni në ruajtjen e kujtesës historike. Po ashtu, është vënë në fokus mënyra se si muzeu mund të kontribuojë në edukimin e publikut dhe në zhvillimin kulturor e turistik të zonës ku do të ngrihet.
Ministri Gonxhja ka nënvizuar se ky projekt synon të kthehet në një pikë referimi për identitetin, historinë dhe kulturën shqiptare. Sipas kësaj qasjeje, muzeu do të shërbejë edhe si hapësirë që lidh të shkuarën me brezat e ardhshëm. Përmes këtij funksioni, institucioni pritet të krijojë një lidhje më të qartë mes trashëgimisë dhe dimensionit bashkëkohor kulturor, duke i dhënë komunitetit një strukturë të re që ruan vlerat historike dhe i prezanton ato për vizitorët.
Ndërkohë, data e prezantimit të projektit është shënuar më 21 maj 2026, ora 15:00. Projekti shoqërohet me interes nga një grup i gjerë aktorësh, çka tregon se muzeu Arbëresh në Vuno shihet si një zhvillim me ndikim kulturor për Himarën dhe zonën përreth. Me realizimin e tij, pritet të krijohet një institucion që jo vetëm pasqyron historinë e arbëreshëve dhe emigrimin e tyre në Itali, por edhe i jep hapësirë trashëgimisë që ky komunitet ka ruajtur përgjatë shekujve, duke e bërë atë pjesë të jetës kulturore të sotme.
Botuar fillimisht në Koha.net