Profesori i ekonomisë, Shkumbin Misini, ka paralajmëruar se deficiti tregtar i Kosovës do të vazhdojë të rritet, duke theksuar se mungesa e politikave të favorshme për bizneset prodhuese mbetet problemi kryesor. Sipas tij, rritja e hendekut mes importit dhe eksportit lidhet jo vetëm me faktorë ekonomikë, por edhe me mënyrën se si po shpërndahen paratë publike dhe me kostot që bizneset përballen në treg.
Në një reagim të lidhur me zhvillimet më të fundit, Misini iu referua të dhënave që Agjencia e Statistikave të Kosovës ka publikuar. Ai përmendi se deficiti tregtar në maj të këtij viti është rritur 4% krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar. Kjo rritje, sipas tij, është një sinjal i qartë se ekonomia po përballet me një trend të pakënaqshëm për prodhuesit vendas.
Në emisionin “60 Minuta” në KTV, profesori Misini tha se një ndikim në rritje të deficitit tregtar ka edhe shpërndarja e shtesave për disa kategori nga Qeveria Kurti. Ai argumentoi se paratë e dhëna në formë shtesash kanë bërë që konsumi të rritet dhe, rrjedhimisht, importi të marrë më shumë peshë në ekonomi.
Shtesat rrisin importin, energjia e shtrenjtë vështirëson prodhimin
Misini kujtoi se Qeveria Kurti, në mbledhjen e 22 majit, mori vendim për mbështetje të njëhershme prej 100 eurosh për punëtorët e sektorit privat, pensionistët dhe studentët. Ai shtoi se rritje të shtesave janë ekzekutuar edhe për lehonat dhe fëmijët, duke theksuar se mbështetje të ngjashme janë ndarë edhe çdo vit më parë për disa kategori të tjera. Sipas tij, skema të tilla kanë pasur efekt të drejtpërdrejtë në import, duke e zhvendosur më shumë kërkesën e tregut drejt mallrave të sjella nga jashtë.
Profesori shpjegoi se “mjetet financiare që janë dhënë nga Qeveria kanë rritur importin”, duke e lidhur këtë me atë që ai e quan mungesë vizioni të institucioneve qeveritare. Ai vuri në pah edhe një faktor tjetër: rritjen e çmimit të energjisë elektrike. Misini tha se ky ndryshim ka ndikuar “në mënyrë jashtëzakonisht të keqe” te bizneset prodhuese, sidomos te ato që kanë pasur kosto të larta operative dhe që, sipas tij, kanë kaluar te tregje të tjera.
Ai u shpreh se shqetësimi më i madh i prodhuesve në Kosovë është energjia elektrike, duke argumentuar se pa përkrahje dhe pa politika të qarta, vendi përfundon duke importuar gjithçka. Misini përmendi se më së shumti importohen vetura, naftë dhe energji elektrike. Megjithatë, ai tha se Kosova importon edhe produkte të tjera, duke dhënë shembull për “rrëmojsat e dhëmbëve”. Sipas tij, është e pamundur t’u bësh konkurrencë kompanive ballkanase, pasi ato, sipas argumentit të tij, kanë mbështetje nga shteti, në mënyrë indirekte.
Misini shtoi edhe një komponent të tretë, duke kritikuar nivelin e profesionalizmit në qasje. Ai tha se ka “mungesë të tepruar të profesionalizmit” dhe e lidh këtë me mënyrën se si po menaxhohen vendimet që prekin ekonominë reale. Po ashtu, ai ka kritikuar refuzimin e gazit amerikan nga Qeveria e Kosovës, duke e quajtur atë të pakuptimtë. Sipas tij, një investim amerikan në Kosovë do të nënkuptonte siguri kombëtare, dhe se shtetet në botë synojnë ta kenë një investitor amerikan në vendet e tyre, sepse prania e tyre lidhet me sigurinë. Misini theksoi edhe mungesën e alternativave për energji elektrike, duke pyetur pse Kosova nuk do të ishte pjesë e projektit të gazit amerikan.
Botuar fillimisht në Koha.net