Kancelari gjerman Friedrich Merz ka deklaruar se Ukraina nuk mund të bëhet anëtare e plotë e Bashkimit Evropian për sa kohë është në luftë me Rusinë. Sipas tij, në qendër të vendimmarrjes duhet të jetë pikërisht Ukraina, si vendi që ndikohet drejtpërdrejt nga konflikti, si në negociatat e paqes, ashtu edhe në mënyrën se kush e mbështet atë proces.
Merz theksoi se është Ukraina ajo që vendos për përfaqësimin e saj gjatë negociatave dhe për palët që e mbështesin në këtë rrugëtim. “Ukraina është vendi i prekur dhe në fund të fundit Ukraina vendos kush qëndron në krah të saj dhe kush zhvillon negociatat”, tha ai. Në këtë kuptim, ai nënvizoi se diskutimet për të ardhmen politike dhe përfaqësimin nuk janë çështje që u takon të tjerëve të përcaktojnë, por që lidhen drejtpërdrejt me vendin e angazhuar në konflikt.
Duke folur për qëndrimin e BE-së në konflikt, Merz u shpreh se Bashkimi Evropian nuk është palë neutrale dhe as ndërmjetës në këtë çështje. Ai e përshkroi BE-në si mbështetëse të Ukrainës, duke thënë se qëndrimi i saj është qartësisht në krah të Kievit. “BE nuk është një palë e tretë neutrale dhe nuk është ndërmjetës; është palë në anën e Ukrainës. Prandaj, Ukraina po ashtu vendos kush negocion për të dhe me të”, theksoi lideri gjerman.
Sa u përket perspektivave evropiane të Ukrainës, Merz bëri një dallim mes rrugës së integrimit dhe momentit kur vendi mund të marrë statusin e anëtarësimit të plotë. Sipas tij, një shtet që është i përfshirë në luftë nuk mund të hyjë menjëherë në BE si anëtar i plotë. Ai e lidhi këtë me realitetin e situatës dhe me kushtet që duhet të plotësohen për anëtarësim.
“Shteti i Ukrainës, ndërsa është në luftë, nuk mund të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian. Megjithatë, mund të bëhet anëtar i asociuar dhe më pas të bëhet anëtar i plotë i BE-së”, deklaroi Merz. Në këtë mënyrë, ai sugjeroi një skemë hapash: fillimisht një nivel më i afërt bashkëpunimi, dhe më vonë kalimin drejt anëtarësimit të plotë, pasi të ketë kaluar periudha e luftës.
Ukraina vendos negociatat, BE jo neutrale
Merz adresoi edhe faktin se procesi i integrimit të Ukrainës në BE tashmë ka nisur konkretisht. Ai theksoi se Ukraina ka filluar negociatat për anëtarësim dhe se është hapur kapitulli i parë. Kështu, procesi formal i negociatave po ecën, megjithëse, sipas qëndrimit të tij, anëtarësimi i plotë nuk është i mundshëm përderisa konflikti vazhdon.
Në kohën kur debati për rrugën evropiane të Ukrainës është i pranishëm në nivel politik, deklaratat e kancelarit gjerman vendosin një kornizë të qartë mbi rolet dhe momentet. Nga njëra anë, Ukraina duhet të përcaktojë se me kë dhe si negociatat do të zhvillohen, ndërsa nga ana tjetër, BE-ja shfaqet si aktore që mbështet Ukrainën dhe jo si ndërmjetëse neutrale. Po ashtu, për anëtarësimin e plotë, Merz theksoi se lufta është pengesë e menjëhershme, ndërsa hapat drejt integrimit mund të vazhdojnë përmes statusit të asociuar.
Ndërkohë, fakti që është hapur kapitulli i parë i negociatave e vendos çështjen e integrimit në një fazë më të avancuar proceduriale. Edhe pse Merz mban qëndrimin se një shtet në luftë s’mund të bëhet anëtar i plotë menjëherë, ai e lë të hapur rrugën e bashkëpunimit me BE-në përmes anëtarësimit të asociuar, i cili më pas mund të çojë në anëtarësim të plotë. Kjo krijon një lidhje midis vendimit politik mbi rolet në negociata dhe ecurisë teknike të procesit të anëtarësimit.
Botuar fillimisht në Telegrafi