Udhëheqësit e vendeve të Grupit të Shtatë (G7) pritet të mbërrijnë sot në një vendpushim francez buzë liqenit, në Evian-les-Bains, ku do të zhvillohet samiti i tyre. Takimi nis më 15 qershor dhe do të zgjasë deri më 17 qershor. Mbyllja e një vizite në një zonë turistike vjen në një moment kur aleatët po shfaqin shqetësim për zhvillimet e fundit politike dhe tregtare, veçanërisht për shkak të paralajmërimeve të presidentit amerikan Donald Trump rreth tarifave.
Gjatë samitit, një nga temat kryesore që do të dominojë diskutimet lidhet me Iranin. Kjo çështje vjen pas njoftimeve se SHBA-ja dhe Teherani kanë arritur një marrëveshje paraprake për t’i dhënë fund luftës së tyre. Për udhëheqësit globalë, hapi tjetër do të jetë diskutimi i rrugës së mëtejshme dhe mënyrës së zbatimit të këtij kompromisi, duke marrë parasysh ndikimin që mund të ketë në stabilitetin rajonal dhe në marrëdhëniet mes vendeve kyçe.
Samiti zhvillohet mes një frike të shtuar brenda aleancës për rolin e Shteteve të Bashkuara në rendin global. Lëvizjet dhe sinjalizimet e presidentit Trump kanë bërë që udhëheqësit të ndihen më të kujdesshëm ndaj koordinimit me Uashingtonin. Edhe pse zyrtarët francezë janë shprehur se janë të kënaqur që kanë siguruar pjesëmarrjen e Trumpit, kjo mbetet ende e ndërlikuar, duke pasur parasysh se ai u largua herët nga samiti i G7 i vitit të kaluar në Kanada.
Samiti i G7 në Evian-les-Bains, në qendër tarifat dhe Irani
Në prag të mbledhjes, tensionet u reflektuan edhe në qëndrimet e Trumpit të shprehura në një intervistë për New York Post përpara nisjes drejt samitit. Ai ka paralajmëruar se SHBA-ja “nuk do të ketë zgjidhje tjetër” përveçse të aplikojë tarifa 100% mbi verën franceze, nëse Parisi nuk eliminon taksën e tij dixhitale. Sipas këtij qëndrimi, taksa dixhitale shihet si barrë ndaj gjigantëve amerikanë të teknologjisë dhe është një çështje që rrit presionin në marrëdhëniet tregtare mes aleatëve.
Ndikimi i vendimeve të Trumpit në skenën ndërkombëtare është vënë në diskutim edhe në kuadër të çështjeve më të gjera. Shumë liderë të G7-s janë ndikuar drejtpërdrejt nga lëvizjet e tij të paqëndrueshme globale, të cilat, sipas kontekstit të samitit, kanë përmbysur dinamikat në Lindjen e Mesme, tregtinë globale dhe diplomacinë. Kjo ka ngritur pyetje më të mëdha për angazhimin e SHBA-së ndaj rendit ndërkombëtar të pasluftës, në krijimin e të cilit vetë Uashingtoni ka pasur rol të rëndësishëm.
Programi i samitit parashikon edhe angazhime të drejtpërdrejta të Trumpit me rajonin. Ai pritet të takohet me udhëheqës të Lindjes së Mesme dhe do të marrë pjesë në një sesion pune me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky gjatë samitit të G7. Takimi i Zelenskyt vjen në një kohë kur përparimet ruse në Ukrainë janë ngadalësuar, por Ukraina kërkon mbështetje të re—jo vetëm në formë fondesh ushtarake nga aleatët—përballë presionit të vazhdueshëm në terren.
Samiti i Evian-les-Bains, që zhvillohet nga 15 deri më 17 qershor, do t’i mbledhë liderët për të gjetur qasje të përbashkëta në disa prej çështjeve më të ndjeshme të momentit. Nga marrëveshja paraprake SHBA–Iran për t’i dhënë fund luftës, te dialogu i mundshëm për tarifat dhe taksën dixhitale të Francës, te bashkërendimi për Ukrainën dhe takimet me partnerë të Lindjes së Mesme, të gjitha këto çështje pritet të ngjallin debate dhe të kërkojnë vendimmarrje të shpejtë.
Botuar fillimisht në Koha.net