Serbia nuk do të ketë një udhërrëfyes orientues nga Bashkimi Evropian në procesin e anëtarësimit, është paralajmëruar nga eurodeputetja dhe ish-kryenegociatorja për Kosovën, Marta Kos. Sipas njoftimeve të publikuara, vendimi vjen si mesazh se dialogu dhe hapat e mëtejshëm në rrugën evropiane do të varen nga ajo që do të ndodhë pas procesit zgjedhor në vend.
Në kontekstin e diskutimeve për zgjerimin e BE-së, në materiale të publikuara theksohet se për Serbinë nuk do të ketë një dokument udhërrëfyes që do ta ndihmonte të kuptonte më qartë se si duhet të ecë në drejtim të anëtarësimit. Ky element, i cili tradicionalisht synon t’i japë shteteve korniza të qarta veprimi, tani nuk do të përfshihet në rastin e Serbisë, duke e lënë procesin më të kufizuar në pritshmëri dhe kërkesa konkrete.
Ndërsa vendi pret zhvillime politike, Marta Kos ka bërë të qartë se vlerësimi për qasjen e Beogradit do të bëhet pas zgjedhjeve. Ajo ka theksuar se pas procesit zgjedhor institucionet përkatëse do të shohin se sa seriozisht Serbia i qaset angazhimeve dhe hapave që kërkon rruga evropiane. Kjo qasje nënkupton se BE-ja do të presë sinjalet konkrete, jo vetëm deklaratat politike, për të përcaktuar shkallën e bashkëpunimit dhe përkushtimit.
Pas zgjedhjeve, vlerësimi për seriozitetin e Beogradit
Çështja e udhërrëfyesit të BE-së lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si Bashkimi Evropian e sheh ecurinë e procesit të anëtarësimit. Në dokumentimin e publikuar për këtë temë, thuhet se për Serbinë nuk do të ketë një “udhërrëfyes orientues” në fazën e anëtarësimit, duke e bërë të qartë se rruga drejt BE-së nuk do të zhbllokohet me automatizëm. Në vend të një kornize të qartë paraprake, pritet që veprimet pas zgjedhjeve të përcaktojnë hapat e radhës dhe mundësitë për avancim.
Marta Kos ka reaguar pikërisht në këtë pikë, duke e zhvendosur fokusin nga pritjet e menjëhershme te vlerësimi i ardhshëm. Sipas formulimeve që qarkullojnë, pas zgjedhjeve do të vlerësohet serioziteti i Beogradit. Ky formulim e vendos procesin e komunikimit në një ritëm që lidhet me kohën politike: BE-ja do të presë sinjale nga institucionet në Serbi për të parë nëse angazhimet do të përkthehen në masa reale dhe të verifikueshme.
Në këtë mënyrë, mesazhi për opinionin publik është se Serbia nuk do të marrë një udhërrëfyes të posaçëm orientues nga BE-ja gjatë procesit të anëtarësimit. Kjo nënkupton se strukturimi i mëtejshëm i rrugës evropiane nuk është i parapërcaktuar me dokumente të tilla, por lidhet me zhvillimet politike që vijnë pas zgjedhjeve. Për pasojë, qasja e institucioneve evropiane duket më e kushtëzuar: vlerësimi nuk do të bëhet vetëm mbi bazë të premtimeve, por mbi bazë të asaj që do të ndodhë në praktikë.
Ndërkohë, për BE-në mbetet i rëndësishëm ritmi i reformave dhe koordinimi me standardet që kërkon procesi i anëtarësimit. Heqja dorë nga një udhërrëfyes orientues për Serbinë, siç raportohet në njoftime, tregon se procesi po kontrollohet me kujdes dhe se përfitimet e mundshme nga kornizat e qarta veprimi nuk do të shfaqen automatikisht. Në këtë kuadër, Marta Kos e lidh drejtpërdrejt interpretimin e situatës me momentin pas zgjedhjeve, ku do të kontrollohet serioziteti i Beogradit në rrugën e integrimit evropian.
Si përmbledhje, Serbia do të hyjë në fazat e ardhshme të diskutimeve për anëtarësim pa një udhërrëfyes orientues nga BE-ja. Paralajmërimi shoqërohet me qëndrimin se pas zgjedhjeve do të vlerësohet serioziteti i Beogradit, duke e bërë të qartë se vendimmarrja e mëtejshme do të mbështetet në sinjale konkrete politike dhe institucionale. Për momentin, korniza orientuese nuk është parashikuar, ndërsa vëmendja e institucioneve evropiane është e përqendruar te ajo që do të ndodhë pas procesit zgjedhor.
Botuar fillimisht në Albeu