Qemajl Marmullakaj, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), ka thënë se pozita e presidentit të Kosovës është pozita më politike në vend. Sipas tij, zgjedhja e presidentit të ardhshëm nuk zhvillohet si një proces i izoluar, por varet ekskluzivisht nga marrëveshjet ndërmjet partive politike, në varësi të dinamikave që formohen në skenën politike.
Gjatë komentit rreth diskutimeve për emrin e presidentit të ardhshëm, Marmullakaj theksoi se praktika politike në Kosovë ka treguar një model të qartë funksionimi: edhe emërimet në borde të institucioneve rajonale kryhen përmes marrëveshjeve politike. Ai nënvizoi se, në këto raste, logjika e kompromisit partiak është e pranishme, duke përfshirë edhe interesa që shkojnë përtej emërimeve teknike apo profesionale.
“Historiku i Kosovës ka treguar se edhe bordet më të thjeshta rajonale janë politike, janë dakordime politike, nepotizëm, e lëre më presidenti. Pozita e presidentit është pozita më politike në vend”, ka thënë Marmullakaj në emisionin “Konfront” të KTV-së. Ai e shoqëroi këtë qëndrim me një element kushtetues: edhe pse me Kushtetutë presidenti duhet të qëndrojë mbi partitë, nuk duhet të jetë anëtar i asnjë partie kur e merr pozitën, realiteti politik i zgjedhjes, sipas tij, vazhdon të ndiqet nga marrëveshje partiake.
Ndërkaq, Marmullakaj shtoi se, bazuar në përvojën e deritanishme, Lëvizja Vetëvendosje si partia fituese ka preferuar që në postin e presidentit të propozojë figura të saja. Megjithatë, ai tha se në raste të caktuara partia është orientuar edhe drejt zgjidhjeve të tjera, duke lënë të kuptohet se vendimmarrja përfundimtare nuk përcaktohet vetëm nga një parti, por edhe nga marrëveshjet që arrihen në proces.
“Marrëveshjet politike” përcaktojnë emrin e presidentit
Ai vlerësoi se emrat që përfliten publikisht nuk duhet të bëhen objekt diskutimi pa ekzistuar më parë një dakordim politik i qartë mes partive. Sipas Marmullakaj, ky lloj dakordimi është ai që do të përcaktojë se kush do ta marrë postin, qoftë nga partitë politike, qoftë nga shoqëria civile apo fusha të tjera. Në thelb, ai e paraqiti zgjedhjen si një çështje që i përket marrëveshjes politike dhe jo thjesht një reflektimi të një emri të përfolur në publik.
Marmullakaj e lidh këtë logjikë me mënyrën sesi, sipas tij, funksionon përzgjedhja edhe në institucione të tjera. Në këtë kuptim, ai tha se procesi nuk është i ngurtë, por udhëhiqet nga balancat mes aktorëve politikë dhe nga atë që ata arrijnë të negociojnë. Për këtë arsye, ai u shpreh se dakordimet politike do ta qartësojnë drejtimin përfundimtar të presidentit të ardhshëm dhe do të tregojnë nëse ky post do të vijë nga strukturat partiake apo nga profile jashtë partive.
Komenti i Marmullakajt vjen në një moment kur në opinionin publik po zhvillohen diskutime rreth emrit të presidentit që pritet të vijë pas përfundimit të mandatit aktual. Ndërkohë, ai e vuri theksin tek rëndësia e marrëveshjeve ndërmjet partive politike si faktor vendimtar, duke sugjeruar se procesi i zgjedhjes do të duhet të lexohet përmes kompromisit politik, ashtu siç ka ndodhur edhe në praktikat e tjera institucionale.
Në këtë kontekst, ai kërkoi që përfoljet publike të mos trajtohen si element i konfirmuar pa një marrëveshje paraprake. Sipas tij, vetëm kur palët politike të arrijnë dakordim, do të dalin edhe rrethanat reale se nga cili profil do të përzgjidhet presidenti i ardhshëm, duke respektuar edhe rolin që Kushtetuta i vendos postit, por duke mos anashkaluar faktin se, në praktikë, proceset e tilla shpesh finalizohen përmes negociatave politike.
Botuar fillimisht në Koha.net