Agon Maliqi, bashkëpunëtor i lartë në “Atlantic Council”, ka folur për të ardhmen e mbështetjes së Shteteve të Bashkuara për Kosovën. Ai ka theksuar se Uashingtoni pritet të vazhdojë të mbështesë Kosovën, por ka paralajmëruar se niveli dhe cilësia e bashkëpunimit mund të ndikohen nga mënyra se si Kosova do të angazhohet në fusha që SHBA i konsideron strategjike.
Sipas Maliqit, mbështetja amerikane ka qenë e vazhdueshme dhe, në parim, ai beson se do të vazhdojë edhe më tej. Megjithatë, ai ka vënë theksin te një aspekt më specifik: çfarë mund të vihet “në pikëpyetje” lidhet me thellësinë e bashkëpunimit dhe me cilësinë e tij. Me fjalë të tjera, Maliqi sugjeron se jo vetëm ekzistenca e mbështetjes, por forma e saj mund të ndryshojë në varësi të bashkëpunimit të Kosovës në rrethanat që konsiderohen prioritare për SHBA-në.
Energjia është prioritet strategjik: kushti që ndryshon intensitetin e mbështetjes
Një pjesë e rëndësishme e argumentit të Maliqit lidhet me faktin se energjia është kthyer në prioritet strategjik për Shtetet e Bashkuara. Ai ka thënë se ky prioritet shkon përtej Kosovës dhe Ballkanit, duke përfshirë edhe Evropën Lindore. Në këtë kuadër, Maliqi ka nënvizuar se SHBA po i sheh projektet energjetike si çështje të gjera rajonale dhe jo vetëm si çështje të brendshme të një vendi.
Ai ka shtuar se Uashingtoni po kërkon përfshirjen e Kosovës në korridoret energjetike rajonale. Maliqi ka bërë të qartë se diskutimet nuk kufizohen vetëm te gazi natyror. Përkundrazi, sipas tij, bashkëpunimi ka një gamë më të gjerë projektesh energjetike, të cilat lidhen me rrugët e furnizimit, integrimin rajonal dhe interesat më të gjera strategjike të SHBA-së.
Në këtë drejtim, Maliqi ka dhënë një paralajmërim konkret lidhur me pritshmëritë për intensitetin e mbështetjes. Ai ka thënë se nëse Kosova nuk tregohet bashkëpunuese në një pikë që është strategjike për SHBA-në, siç është energjia, atëherë mund të mos pritet intensiteti i plotë i mbështetjes diplomatike apo ushtarake. Kjo nënkupton se bashkëpunimi në energji mund të lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si SHBA do të vazhdojë të shfaqë mbështetjen e saj, duke e përshtatur atë sipas angazhimit të Kosovës.
Ndërkohë, Maliqi ka ripërsëritur që beson në vazhdimësinë e mbështetjes amerikane për Kosovën. Ai ka argumentuar se “po” bëhet fjalë për diçka që ka qenë e vazhdueshme dhe që ka gjasa të mbetet e tillë. Por, paralelisht, ai ka vënë në fokus pikërisht atë që mund të ndryshojë: niveli dhe thellësia e bashkëpunimit. Ky formulim e vendos çështjen e energjisë si një test bashkëpunimi, ku intensiteti i angazhimit të SHBA-së mund të pasqyrohet nëse Kosova do të integrohet në mënyrë aktive në projektet dhe korridoret që SHBA i konsideron kyçe.
Qasja që përshkruan Maliqi e vendos diskutimin rreth gazit dhe energjisë në një dimension më të gjerë strategjik. Ai e lidh energjinë me interesat amerikane në të gjithë rajonin, duke përmendur edhe shtrirjen drejt Evropës Lindore. Në këtë mënyrë, mesazhi i tij është se mbështetja e SHBA-së për Kosovën nuk është e shkëputur nga zhvillimet energjetike rajonale, dhe se bashkëpunimi i Kosovës në këtë fushë mund të ndikojë në mënyrën si do të artikulohet më tej mbështetja diplomatike dhe ushtarake.
Botuar fillimisht në Gazeta Express