Vetëm tre ditë kanë mbetur deri në seancën konstituive, ndërsa vëmendja e opinionit politik është përqendruar te lëvizjet që pritet të bëjnë partitë për të finalizuar marrëveshjet e nevojshme për institucionet e reja. Në këtë periudhë të shkurtër, ftesat dhe bisedimet mes subjekteve parlamentare pritet të përcaktojnë hapin tjetër të procesit, si për drejtimin e Kuvendit ashtu edhe për formimin e Qeverisë.
Ministrja në detyrë e Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila, ka bërë të ditur se kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, pritet shumë shpejt t’u drejtohet me ftesa Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe subjekteve të tjera parlamentare, me qëllim që të vazhdojnë bisedimet politike. Sipas Kusari-Lilës, dialogu nuk synon vetëm çështjen e zgjedhjes së kryetarit të Kuvendit dhe formimit të Qeverisë, por si prioritet kryesor mbetet edhe arritja e një konsensusi për zgjedhjen e presidentit.
Marrëveshja politike i vlen, por presidenti kërkon numra
Kusari-Lila ka theksuar se është e mundur të ofrohet diskutim për një koalicion qeverisës. Ajo ka nënvizuar se për çështjen e presidentit duhet të ketë dakordim të përbashkët të subjekteve. “Unë mendoj që është e qartë çfarë është e mundur të ofrohet. Është e mundur të ofrohet diskutim e koalicion për qeverisje, ndërsa sa i përket çështjes së presidentit, është dakordimi i përbashkët i subjekteve”, ka thënë ministrja në detyrë e Tregtisë.
Ndërkohë, analisti politik Sadik Zeqiri ka vlerësuar se zhvillimet e fundit në LDK kanë krijuar një klimë më të favorshme për vazhdimin e negociatave. Ai ka thënë se Kuvendi i LDK-së e ka konsoliduar pozitën e Lumir Abdixhikut si negociator. Megjithatë, Zeqiri ka theksuar se sprova kryesore nuk është domosdoshmërisht arritja e një marrëveshjeje politike, por momenti kyç lidhet me numrat që mund të sigurohen për zgjedhjen e presidentit.
Sipas argumentimit të Zeqirit, Lëvizja Vetëvendosje, së bashku me partnerët e saj të koalicionit dhe përfaqësuesit e komuniteteve joserbe, mund të sigurojë votat e nevojshme për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe për formimin e qeverisë. Por kur flitet për zgjedhjen e presidentit, edhe nëse arrihet një marrëveshje politike me LDK, ai nuk beson se do të ketë numra të mjaftueshëm për të garantuar zgjedhjen në dy raundet e para. Arsyeja, sipas Zeqirit, lidhet me kërkesën kushtetuese që në votim të marrë pjesë të paktën 80 deputetë, jo vetëm të jenë prezent në sallë. Kjo, sipas analistit, e bën procesin më të ndërlikuar në një fazë ku pritet koordinim i kujdesshëm mes subjekteve politike.
Ndërkaq, Instituti i Kosovës për Drejtësi e sheh hapësirën kohore për arritjen e një marrëveshjeje politike si të ngushtuar ndjeshëm. Hulumtuesi Naim Jakaj ka thënë se dialogu ndërmjet partive do të duhej të kishte nisur menjëherë pas caktimit të seancës konstituive. “A ka gjasa të arrihet një marrëveshje politike edhe për presidentin? Aktualisht duket se jo”, ka deklaruar Jakaj në cilësinë e tij si hulumtues në IKD, duke e lidhur këtë vlerësim me ritmin e ngushtë të procesit.
Nëse ftesat e paralajmëruara kthehen në një marrëveshje konkrete, Kosova mund të shmangë një tjetër ngërç institucional gjatë ndërtimit të institucioneve të reja. Në të kundërtën, sfida për zgjedhjen e presidentit rrezikon të mbetet pika më e brishtë e gjithë procesit, veçanërisht për shkak të kushteve që lidhen me votimin në raundet e para dhe kërkesën për pjesëmarrje prej së paku 80 deputetësh. Në këtë skenar, vendi pritet të hyjë në fazën vendimtare me përpjekje të shpejta të partive, në përputhje me afatet e afërta deri në seancën konstituive.
Botuar fillimisht në Bota Sot