Qyteti i Lucernit në Zvicër po synon të zgjerojë pjesëmarrjen e të rinjve në jetën politike, duke hapur mundësi që edhe personat nga mosha 14-vjeçare të paraqesin kërkesa dhe shqetësimet e tyre në parlamentin komunal. Ideja lidhet me rregulloren e ardhshme për procedurat e ndërhyrjes së të rinjve në institucionet lokale, një hap që synon të rrisë përfshirjen e brezit më të ri në vendimmarrje.
Sipas propozimit, të rinjtë do të mund të paraqesin një kërkesë politike nëse arrijnë të mbledhin 200 nënshkrime. Aktualisht, këtë të drejtë e kanë personat nga mosha 18-vjeçare, ndërsa ndryshimi parashikon uljen e kufirit minimal në 14 vjeç. Lëvizja synon të krijojë një mekanizëm më të hershëm të dëgjimit të të rinjve për çështjet që i shqetësojnë dhe t’i sjellë ato më afër institucioneve.
Nisma vjen pas një mocioni të Partisë Socialdemokrate (SP), i paraqitur në vitin 2021. Përkrahësit e propozimit e shohin këtë masë si një mënyrë për t’u dhënë të rinjve hapësirë reale për të ndikuar në vendimmarrje dhe për të sjellë në vëmendje tema që, sipas tyre, shpesh mund të mos vërehen nga të rriturit. Në këtë logjikë, pjesëmarrja më e hershme do të synonte të aktivizonte më shumë të rinj në diskutimet publike.
Njëri nga iniciuesit e propozimit, Yannick Gauch, shprehet se të rinjtë kanë perspektiva të rëndësishme për shoqërinë dhe se duhet të kenë mundësi t’i shprehin ato përmes institucioneve politike. Sipas këtij argumenti, dhënia e një kanali zyrtar për kërkesa e bën më të mundur që zëri i të rinjve të mos mbetet jashtë proceseve vendimmarrëse të nivelit komunal.
Lucerni propozon ulje të moshës: 14 vjeç për të kërkuar në parlamentin komunal
Megjithatë, iniciativa ka gjetur edhe kundërshtime. Partia Popullore Zvicerane (SVP) është e vetmja parti në qytetin e Lucernit që synon të rekomandojë votimin kundër propozimit. Kryetari i kësaj partie, Marko Hotz, vlerëson se mosha 14-vjeçare është shumë e hershme për një përgjegjësi të tillë. Ai argumenton se jo të gjithë të rinjtë në këtë moshë kanë të njëjtin nivel interesi dhe pjekurie politike, duke e lidhur kundërshtimin pikërisht me kapacitetet që mund të kenë të rinjtë për të marrë pjesë në një proces institucional.
Propozimi nuk prek asnjë rregull për të drejtën e votimit. Sipas të dhënave të publikuara, votimi për këtë ndryshim nuk nënkupton uljen e moshës së votimit nga 18 në 16 vjeç. Po ashtu, vendimmarrja për kërkesat që paraqiten do të vazhdojë t’i takojë parlamentit komunal, pra institucioni lokal mbetet ai që vendos mbi përmbajtjen dhe trajtimin e nismave. Në këtë mënyrë, ndryshimi fokusohet te mënyra si të rinjtë i formulojnë kërkesat e tyre, jo te ndryshimi i moshës së votuesve.
Ekspertët e edukimit qytetar e shohin përfshirjen më të madhe të të rinjve si një mundësi pozitive për demokracinë. Monika Waldis, drejtuese e Qendrës për Edukim Politik dhe Didaktikë të Historisë në Universitetin e Shkencave të Aplikuara të Zvicrës Veriperëndimore, thotë se studimet tregojnë se të rinjtë kanë dëshirë të marrin pjesë në proceset politike, por shpesh u mungojnë mundësitë për ta bërë këtë. Kjo lidhet drejtpërdrejt me qëllimin e Lucernit për të krijuar një rrugë konkrete për pjesëmarrje.
Qytetarët e Lucernit do të votojnë për këtë ndryshim më 29 nëntor 2026. Nëse propozimi miratohet, rregullorja e re do të hyjë në fuqi më 1 mars 2027. Në këtë skenar, rreth 2.300 të rinj të moshës 14 deri në 18 vjeç do të mund të paraqesin kërkesat e tyre në institucionet komunale, duke e zgjeruar ndjeshëm grupin që përfiton nga mundësia për të dhënë propozime politike në nivel lokal.
Botuar fillimisht në Telegrafi