Portieri argjentinas Emiliano “Dibu” Martínez ka qenë prej kohësh i aftë të prishte qetësinë e kundërshtarëve të tij edhe shumë përpara se të bëhej kampion bote me Argjentinën. Edhe në fëmijëri, kur garonte në turne të të rinjve, ai njiheshte për mënyrat e tij që nuk e linin sulmuesin të mendonte vetëm për aksionin.
Shumë vite para suksesit final, Martínez luante në turnetë rinore në Mar del Plata, në jug të Buenos Airesit. Në atë periudhë, ai i kishte “truket” e tij për të acaruar dhe për të shqetësuar futbollistët që përballeshin me të në rolin e portierit. Rrëfimi vjen nga Jorge Peta, një nga trajnerët e parë që e ka parë në zhvillim aftësinë e tij për të ndikuar psikologjikisht te kundërshtari.
Jorge Peta tregon se, nëse portieri i ri nuk po testohej mjaftueshëm nga lojtarët përballë, Martínez ishte në gjendje të reagonte dhe të provokonte më shumë sulmuesit, në mënyrë që ata të gjuanin më shpesh drejt portës. Peta thekson edhe një aspekt tjetër: si fëmijë, Martínez ishte i njohur si portier “që fliste shumë”. Kjo do të thoshte se ai jo vetëm që priste goditjet, por edhe krijonte zhurmë psikologjike në fushë, duke e mbajtur kundërshtarin nën presion.
Rruga e tij drejt rolit vendimtar në skenën më të madhe mori vlerësim në Kupën e Botës, pikërisht te momenti i pritjes vendimtare të goditjes së Randal Kolo Muani në finale, katër vjet më parë. Pas asaj ndërhyrjeje, Emiliano Martínez u shndërrua në hero për Argjentinën, një figurë që lidhej drejtpërdrejt me rezultatin final të ndeshjes.
Provokimi para penalltive u kthye në armë për Dibu Martínez
Përtej pritjeve, Martínez njihet edhe për ndjenjën e veçantë që ka kur bëhet fjalë për gjuajtjet e penalltive. Megjithatë, temperamenti i tij provokues ka qenë edhe arsye pse ai nuk ka marrë miratimin universal në botën e futbollit. Festimet e tepërta, si dhe një strategji për të shpërqendruar kundërshtarët para ekzekutimit të penalltive, kanë çuar në dënime. Në praktikë, këto raste kanë ndikuar edhe në trajtimin e rregullave nga organet përkatëse.
FIFA, pas episodeve të përsëritura, miratoi një kod sjelljeje për portierët në gjuajtjet e penalltive, në kuadër të standardizimit të mënyrës se si duhet të sillet portieri gjatë atyre momenteve. Kjo tregon se, edhe kur talenti është sportiv, ndikimi psikologjik—kur tejkalon kufijtë e pranueshëm—mund të çojë në masa konkrete. Kështu, ajo që për shumë tifozë dukej si “lojë mendore”, për rregullatorët shndërrohej në çështje disiplinore.
Emocioni i tij dhe ndikimi në lojë kanë nxitur edhe vlerësime të forta. Lionel Messi e ka përmendur Emiliano Martinezin si “fundamental” për Argjentinën dhe si një nga portierët më të mirë në botë. Por, njëkohësisht, ai ka qenë edhe objekt kritikash. Në mesin e atyre që e kanë vënë në diskutim qëndrimin dhe mënyrën e tij janë trajneri italian Fabio Capello dhe portieri legjendar holandez Edwin Van der Sar. Edhe Emmanuel Petit, fitues i Kupës së Botës me Francën në vitin 1998, ka sugjeruar se portieri i Aston Villas duhet të marrë ndihmë për të kontrolluar emocionet e tij.
Edhe pse qasja e Martinezit mbetet e lidhur fort me pritjet dhe momentet vendimtare, diskursi rreth tij tregon se në futboll sot çdo element—nga refleksi te psikologjia—mund të ketë ndikim të dyfishtë: të ndihmojë skuadrën, por edhe të rrisë vëmendjen ndaj rregullave. Për këtë arsye, historia e “Dibu”-s nis nga truket e fëmijërisë në Mar del Plata dhe arrin deri te finalet e mëdha të botës, duke e bërë atë një figurë të debatueshme, por me rol të pamohueshëm në rezultatet e Argjentinës.
Botuar fillimisht në Koha.net