Lista Studentore, fituese e zgjedhjeve në Serbi, ka kërkuar që marrëveshjet e arritura në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën të shqyrtohen nga Gjykata Kushtetuese e Serbisë. Propozimi është paraqitur si pjesë e programit të saj, i cili parashikon kontrollin institucional të këtyre marrëveshjeve përpara se të konsiderohen të zbatueshme në praktikë.
Sipas kandidates së Listës Studentore, Emilija Markoviq, ideja qëndron në faktin se marrëveshjet e përfunduara për normalizimin mes Serbisë dhe Kosovës nuk duhet të trajtohen vetëm si angazhime politike, por edhe të kalojnë në një shqyrtim juridik kushtetues. Kjo kërkesë, sipas saj, lidhet drejtpërdrejt me mënyrën si Serbia i trajton dokumentet dhe zotimet që dalin nga dialogu i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian.
Markoviq e ka shpjeguar këtë qëndrim gjatë një interviste të dhënë për televizionin N1. Ajo u pyet nëse Lista Studentore, e cila erdhi në pushtet pas zgjedhjeve të tetorit, do t’i mbajë zotimet që Serbia ka marrë në dialogun e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Përgjigjja e saj ka theksuar se pavarësisht angazhimeve të dialogut, marrëveshjet duhet të kalojnë në shqyrtimin e Gjykatës Kushtetuese të Serbisë.
Programi politik i Listës Studentore, siç u prezantua në këtë rast, përfshin pikërisht këtë element: shqyrtimin e marrëveshjeve të arritura në dialog. Deklarimi e vendos çështjen në qendër të diskutimit jo si kundërshtim frontal ndaj dialogut, por si procedurë që përfshin institucionin më të lartë kushtetues të Serbisë. Në këtë mënyrë, sipas planit që mbështet ky subjekt, dokumentet që lidhen me procesin e normalizimit nuk do të mbeten vetëm në nivelin e marrëveshjeve politike.
Shqyrtimi kushtetues i marrëveshjeve me Kosovën
Thirrja që Gjykata Kushtetuese e Serbisë të shqyrtojë marrëveshjet e dialogut është paraqitur si parashikim i programit të Listës Studentore. Emilija Markoviq e ka lidhur këtë hap me logjikën institucionale: që çdo marrëveshje e rëndësishme për marrëdhëniet me Kosovën të verifikohet në përputhje me normat kushtetuese. Kjo qasje synon të vendosë një mekanizëm të qartë kontrolli, duke i dhënë procesit një dimension juridik paralel me atë politik.
Intervista në N1 ka hapur edhe një pyetje tjetër: si do të përfundojë raporti mes zotimeve të dialogut dhe vendimmarrjes së pushtetit të ri. Markoviq u përgjigj duke sqaruar se programi i Listës Studentore e parashikon shqyrtimin nga Gjykata Kushtetuese. Në këtë kontekst, zgjedhjet e tetorit dhe fakti që subjekti i saj ka ardhur në pushtet bëhen elementë të rëndësishëm, pasi tregojnë se si linjat politike të këtij mandati të ri po artikulohen përballë procesit të normalizimit.
Ndërsa dialogu për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën zhvillohet i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian, kërkesa e Listës Studentore e zhvendos diskutimin tek hapi i brendshëm juridik në Serbi. Me këtë, çështja e marrëveshjeve nuk mbetet vetëm në skenën ndërkombëtare, por kërkon edhe një vlerësim kushtetues nga institucioni përkatës. Kështu, paralelisht me procesin e ndërmjetësimit, në programin e partisë parashikohet një fazë shqyrtimi që mund të ndikojë në mënyrën se si këto marrëveshje trajtohen pas vendimit politik.
Në fund të kësaj deklarate, theksi mbetet te programi i Listës Studentore dhe te roli i Gjykatës Kushtetuese në procesin e shqyrtimit të marrëveshjeve që dalin nga dialogu. Qëndrimi i Emilija Markoviq, i dhënë në një përgjigje për televizionin N1, e vendos këtë kërkesë si element të qartë të agjendës së pushtetit të ri në Serbi. Për rrjedhojë, ndërsa çështja lidhet me normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën dhe me zotimet e ndërmjetësuara nga BE-ja, instrumenti që propozohet për t’u aktivizuar është kontrolli kushtetues i Gjykatës.
Botuar fillimisht në Albeu