Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka kërkuar nga bashkësia ndërkombëtare që të ushtrojë presion ndaj Serbisë për hapjen e dosjeve dhe arkivave që mund të ndihmojnë në zbardhjen e rasteve të personave të zhdukur. Kërkesa e tij vjen në një kohë kur familjarët e të zhdukurve dhe institucionet në rajon vazhdojnë të kërkojnë informacione të sakta për fatin e të afërmve të tyre.
Sipas qëndrimit të Kurtit, hapja e arkivave serbe nuk ka të bëjë vetëm me një çështje burokratike, por me nevojën për të siguruar prova dhe të dhëna që mund të shërbejnë për hetime, identifikime dhe përmbyllje të procedurave në mënyrë sa më transparente. Ai e ka lidhur këtë me nevojën që angazhimi ndërkombëtar të mos mbetet në nivel deklarativ, por të shndërrohet në presion konkret që Serbia të bëjë të mundur qasjen në dokumente.
Kryeministri në detyrë ka theksuar se dosjet dhe arkivat që kërkohen për t’u hapur mund të ofrojnë informacione të rëndësishme për fatin e personave që ende rezultojnë të zhdukur. Në këtë kontekst, kërkesa për presion ndërkombëtar paraqitet si një rrugë për të tejkaluar pengesat që, sipas logjikës së argumentimit, kanë vonuar deri më tani qasjen në dokumentacionin përkatës.
Presioni ndërkombëtar për hapjen e arkivave serbe
Kurti ka kërkuar që bashkësia ndërkombëtare të ndërmarrë hapa të qartë për të nxitur Serbinë drejt hapjes së arkivave. Fokusi është tek dokumentet që, në rast se vihen në dispozicion, mund të ndihmojnë në sqarimin e rrethanave të zhdukjeve dhe në çfarëdo procedure që synon të çojë drejt rezultateve konkrete. Përmes këtij propozimi, ideja kryesore është që informacioni të mos mbetet i mbyllur, por të bëhet i përdorshëm për institucionet përkatëse dhe për familjarët që presin prej vitesh përgjigje.
Në vijim të këtij qëndrimi, kërkesa për hapje të dosjeve e vendos çështjen në qendër të përgjegjësisë ndërkombëtare, me argumentin se presioni i jashtëm mund të ndikojë në vendimmarrje. Kurti e ka konsideruar të nevojshme që bashkësia ndërkombëtare të ushtrojë presion të tillë që Serbia të mos i mbajë të mbyllura dosjet dhe arkivat, por të mundësojë qasje për ata që punojnë në zbardhjen e fatit të të zhdukurve.
Çështja e të zhdukurve ka qenë ndër temat që ka mbajtur vëmendjen e opinionit publik dhe të institucioneve përgjatë viteve, ndërsa familjarët kanë kërkuar informacione që t’u japin fund pasigurisë. Kërkesa e Kurtit synon të krijojë një kanal më të efektshëm drejt dokumentacionit, duke e lidhur hapjen e arkivave me mundësinë që të gjenden elementë që mund të shërbejnë për hetim dhe verifikim të të dhënave. Në këtë mënyrë, deklarata e tij shkon përtej kërkesave të përgjithshme dhe fokusohen te veprimet konkrete: hapja e dosjeve dhe arkivave.
Me kërkesën për presion ndërkombëtar, kryeministri në detyrë i ka dhënë çështjes një dimension të qartë diplomatik e politik: partnerët dhe institucionet ndërkombëtare, sipas qëndrimit të tij, duhet të përdorin ndikimin e tyre për t’i dhënë fund mospërputhjeve dhe për të hapur rrugën drejt informacioneve që ndodhen në dokumente arkivore. Ndërkohë, çdo hap drejt transparencës konsiderohet si i rëndësishëm për familjarët, por edhe për të gjitha proceset që lidhen me identifikimin, dokumentimin dhe ndriçimin e rrethanave të rasteve të personave të zhdukur.
Botuar fillimisht në Albeu
