Me rastin e 27-vjetorit të vrasjes së vëllezërve Yll, Agron dhe Mehmet Bytyqi, kryeministri në detyrë Albin Kurti ka bërë thirrje për një hetim të plotë dhe për ndëshkimin e atyre që kanë dhënë urdhrat dhe kanë kryer ekzekutimet. Në ceremoninë përkujtimore, Kurti theksoi se drejtësia për vëllezërit Bytyqi mbetet një detyrim i Republikës së Kosovës dhe i komunitetit ndërkombëtar.
Përkujtimi u mbajt në ambientin e ballkonit të Zyrës së Kryeministrit, ku Kurti foli për peshën historike të kësaj tragjedie. Ai tha se rrëfimi i tre vëllezërve është bërë simbol i patriotizmit, i sakrificës dhe i përpjekjes për liri, duke i lidhur ata me luftën çlirimtare dhe me rolin e tyre në përballjen me regjimin serb gjatë konfliktit.
Kurti kujtoi se vëllezërit Bytyqi, shtetas amerikanë me origjinë nga Kosova, ishin pjesëtarë të njësisë vullnetare “Atlantic” të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Sipas tij, ata morën pjesë në luftën për çlirimin, duke dhënë kontributin e tyre në betejat kundër regjimit serb. Në këtë kontekst, kryeministri në detyrë i vendosi vëllezërit si shembull të angazhimit për liri, përtej fatit individual që më pas solli tragjedinë.
Gjatë fjalës së tij, Kurti theksoi edhe karakterin njerëzor të veprimeve të vëllezërve në ditët para arrestimit. Ai tha se më 23 qershor 1999, tre vëllezërit po ndihmonin një familje rome të largohej nga Kosova për në Serbi. Megjithatë, pavarësisht asaj që i paraqiti si një akt human, ata u arrestuan nga policia serbe.
Më tej, Kurti u ndal te fatkeqësia e mëpasshme: pasi vuajtën një dënim prej 15 ditësh në burg, ata nuk u liruan. Sipas tij, në vend të lirimit, vëllezërit u ekzekutuan nga aparati shtetëror serb. Trupat e tyre, sipas rrëfimit, u gjetën në vitin 2001 në varrezën masive të Petrovo Sello në Serbi, duke e bërë të qartë se vdekja e tyre ishte pjesë e një krimi të dokumentuar nga koha.
Kalimi i kohës s’e ul detyrimin për drejtësi
Kurti tha se vëllezërit Bytyqi janë provë e qartë për krimet e Serbisë ndaj shqiptarëve, por edhe për mungesën e vullnetit të saj për të marrë përgjegjësi për këto krime. Ai nënvizoi se koha që ka kaluar nuk e zbeh obligimin për drejtësi, përkundrazi e rëndon edhe më shumë barrën e pandëshkueshmërisë. Sipas kryeministrit në detyrë, kjo është arsyeja pse procesi i kërkimit të së vërtetës dhe përgjegjësisë duhet të vazhdojë pa ndërprerje.
Kurti po ashtu tha se Kosova dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë qenë të bashkuara në kërkesat për të sjellë para drejtësisë si autorët, ashtu edhe ata që kanë dhënë urdhrat për këtë krim. Ai i shprehu falënderim SHBA-së për angazhimin e vazhdueshëm në këtë çështje, duke përmendur edhe rezolutat e miratuara në vitin 2019 dhe 2022 nga Dhoma e Përfaqësuesve e SHBA-së. Në këto rezoluta, Serbia është kërkuar të bashkëpunojë në zgjidhjen e rastit të vëllezërve Bytyqi.
Në përmbyllje të fjalës, kryeministri në detyrë tha se Republika e Kosovës do të vazhdojë të kërkojë të vërtetën, përgjegjësinë dhe drejtësinë për Yll, Agron dhe Mehmet Bytyqin. Ai theksoi se institucionet do të vazhdojnë punën për të arritur drejtësinë për ta, deri në fund, duke e lidhur këtë angazhim edhe me ecjen përpara të vendit. Sipas Kurtit, drejtësia për vëllezërit duhet të përmbyllet deri në fund, pavarësisht viteve që kanë kaluar.
Botuar fillimisht në Telegrafi