Mbipesha dhe obeziteti shpesh shoqërohen me rreziqe shëndetësore, por një studim i ri sjell një këndvështrim më të detajuar: nuk ka rëndësi vetëm sa peshon një person, por edhe ku grumbullohet yndyra në trup. Hulumtimi sugjeron se vendndodhja e dhjamit mund të lidhet me shpejtësinë e plakjes së trurit dhe me rrezikun për probleme të lidhura me kujtesën.
Shkencëtarët kanë kohë që e lidhin obezitetin me një rrezik më të lartë për demencë. Megjithatë, punimet e fundit tregojnë se jo çdo lloj yndyre vepron njësoj. Sipas gjetjeve të këtij studimi, lloji dhe shpërndarja e dhjamit në organizëm mund të jenë faktorë të rëndësishëm për mënyrën se si ndikohet truri me kalimin e viteve.
Për të arritur në këto përfundime, studiuesit analizuan të dhëna nga më shumë se 18 mijë persona të përfshirë në bazën britanike UK Biobank. Analiza u përqendrua te mënyra si shpërndahej yndyra në trup dhe si lidhej kjo me skanimet e trurit, si dhe me testet e aftësive njohëse. Studimi u publikua në revistën Nature Mental Health, duke e vendosur temën në qendër të kërkimeve bashkëkohore mbi shëndetin mendor dhe trurin.
Në rezultatet e raportuara, yndyra në pjesë të ndryshme të trupit lidhej me ndryshime të ndryshme në tru. Këto ndryshime preknin zona që lidhen me funksione të ndryshme, përfshirë lëvizjen, emocionet, kujtesën dhe procese të tjera njohëse. Me fjalë të tjera, shpërndarja e yndyrës nuk është vetëm çështje peshe apo pamjeje, por mund të lidhet edhe me mënyrën se si truri plaket funksionalisht.
Dhjami visceral del si ai që lidhet më fort me dëmtimin e trurit
Faktori që konsiderohet më shqetësues në këtë punim është dhjami visceral. Bëhet fjalë për yndyrën që grumbullohet rreth organeve të brendshme, kryesisht në zonën e barkut. Studiuesit theksojnë se, ndër llojet e analizuara të dhjamit, dhjami visceral ishte i vetmi që u lidh drejtpërdrejt me dëmtimin e lëndës së bardhë të trurit.
Lënda e bardhë në tru shërben si rrjeti i komunikimit mes qelizave nervore. Kur ky rrjet dëmtohet, mund të ndikohen funksionet që varen nga transmetimi i sinjaleve në mënyrë efikase. Kjo është arsyeja pse gjetja për dhjamin visceral është në qendër të vëmendjes: lidhja e tij me dëmtimin e lëndës së bardhë tregon një mekanizëm të mundshëm që lidhet me plakjen e trurit dhe me rrezikun e problemeve të lidhura me kujtesën.
Studiuesit mendojnë se një shpjegim i mundshëm qëndron te inflamacioni kronik. Sipas interpretimit të tyre, dhjami visceral mund të çlirojë substanca që nxisin inflamacion në trup dhe që potencialisht mund të ndikojnë edhe në tru. Kjo do të shpjegonte pse yndyra në këtë formë, e lokalizuar rreth organeve të brendshme, lidhet më ngushtësisht me ndryshime në struktura të rëndësishme të trurit.
Edhe pse ky studim nuk provon drejtpërdrejt se dhjami visceral është shkaku i drejtpërdrejtë i plakjes së trurit, ai tregon një lidhje të fortë. Për autorët, gjetjet sugjerojnë se ulja e këtij lloji të yndyrës mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për sëmundje neurodegjenerative. Anqi Qiu, nga Universiteti Politeknik i Hong Kongut, thekson se yndyra në zona të ndryshme të trupit lidhet me ndryshime të ndryshme në tru dhe se këto nuk zbulohen vetëm nga pesha. Sipas po të njëjtës logjikë, zvogëlimi i nivelit të dhjamit visceral, përmes aktivitetit fizik dhe një stili të shëndetshëm jetese, mund të krijojë rrugë për parandalim më të mirë të problemeve të trurit.
Botuar fillimisht në Koha.net
