Qindra fëmijë ukrainas u evakuuan drejt Italisë në fillim të luftës. Shumë prej tyre, pasi u vendosën në kujdestari apo në familje pritëse, përfunduan duke qëndruar atje për një periudhë të gjatë. Tani autoritetet në Kiev kërkojnë rikthimin e tyre, duke argumentuar se qëndrimi në Itali duhet të jetë i përkohshëm. Por, nga ana tjetër, gjykatat italiane dhe familjet kujdestare po kundërshtojnë kthimin, duke e shndërruar çështjen në një konflikt të ndjeshëm ligjor dhe humanitar mes dy vendeve.
Rasti i fundit që e ka bërë këtë temë edhe më të ndërlikuar lidhet me një shtëpi për fëmijë në Ukrainë dhe me një drejtoreshë, e cila pas pushtimit rus vendosi t’i dërgonte të miturit drejt Napolit. Liubov Rudyka, e cila drejtonte një institucion në Ukrainë, u nis nga ideja se po i çonte fëmijët drejt sigurisë. Ajo nuk e kishte parashikuar që Italia mund të mos pranonte më t’i rikthente ata, sidomos pasi kaluan vite dhe shumë prej fëmijëve u përfshinë në procedura dhe rregullime të ndryshme në vend.
Pas katër vjetësh, rikthimi i fëmijëve në Ukrainë ka hyrë në një fazë të re, atë të betejës ligjore. Autoritetet ukrainase kanë deklaruar se disa prej fëmijëve që u evakuuan në Itali me Rudyka janë pjesë e një grupi me dhjetëra të mitur ukrainas, kthimi i të cilëve është penguar nga gjykatat italiane. Kjo do të thotë se procesi nuk po ecën në mënyrë lineare, por po përballet me kundërshtime institucionale që kanë ndryshuar rrjedhën e planifikimit fillestar të evakuimit.
Kievi kërkon rikthimin, ndërsa Italia e bën të vështirë
Një mosmarrëveshje konkrete për këtë çështje është përshkallëzuar në prill, kur Kievi njoftoi se qëndrimi i fëmijëve duhet të jetë i përkohshëm dhe se duhet të ndërmerret rruga për rikthimin e tyre në atdhe. Edhe pse premisa fillestare e evakuimit ishte mbrojtja e të miturve gjatë rreziqeve të luftës, realiteti i krijuar në Itali ka çuar në debate rreth statusit të fëmijëve dhe të drejtave që i rrethojnë ata.
Në të njëjtën kohë, gjykatat italiane dhe familjet kujdestare e kanë kundërshtuar kthimin. Arsyetimi i kundërshtimit nuk lidhet vetëm me një vendim administrativ, por me një peshë që prek si aspektet ligjore, ashtu edhe ato humanitare. Për pasojë, çështja po përjeton një përplasje të vazhdueshme mes interpretimit të procedurave të përkohshme dhe mënyrës se si fëmijët janë integruar gjatë viteve në sistemet e kujdestarisë italiane, përfshirë edhe rastet që kanë të bëjnë me adoptime të kontestuara.
Detajet e këtij konflikti tregojnë se çështja nuk është e izoluar për një familje të vetme apo për një rast të vetëm. Autoritetet në Kiev e kanë trajtuar si një problem më të gjerë, ku fëmijë të shumtë ukrainas janë përballur me pengesa në procedurat e rikthimit. Në dokumentime dhe deklarime të bëra publike, është theksuar se disa prej të miturve, të evakuuar fillimisht dhe të vendosur më pas në Itali, vazhdojnë të mbeten atje për arsye që lidhen me vendime gjyqësore dhe kundërshtime nga ana e kujdestarëve.
Kjo situatë ka ngjallur shqetësim në të dy anët, pasi përfshin fëmijë që, nga njëra anë, janë larguar nga Ukraina për arsye lufte dhe, nga ana tjetër, janë rrethuar me një sistem mbrojtjeje dhe vendimmarrjeje në Itali gjatë një periudhe shumëvjeçare. Ndërsa Kievi kërkon rikthimin me argumentin se qëndrimi duhet të jetë i përkohshëm, Italia e trajton çështjen përmes vendimeve që, në praktikë, po e vështirësojnë kthimin. Rasti i Rudyka dhe i fëmijëve të saj në Napoli shërben si shembull i qartë se si një situatë fillimisht humanitare mund të shndërrohet në një betejë ligjore, sidomos kur kalojnë vite dhe kur në mes hyjnë gjykatat dhe familjet kujdestare.
Botuar fillimisht në Koha.net
