Kopshtarët shpesh përballen me të njëjtën dilemë: kur duhet t’i krasitin shkurret—në vjeshtë apo në pranverë? Një prerje e bërë në kohën e gabuar mund të ndikojë te lulëzimi, duke e pakësuar atë ose duke i bërë bimët më të ndjeshme ndaj të ftohtit gjatë dimrit. Prandaj, përpara se të merret gërshëra, është e rëndësishme të kuptohet se jo të gjitha shkurret kanë të njëjtën nevojë dhe as të njëjtën periudhë të “rrezikut”.
Në përgjithësi, krasitja e shkurreve gjatë vjeshtës është një nga temat që krijon më shumë diskutime. Shumë persona hezitojnë të shkurtojnë degët e bimëve dekorative, sidomos kur bëhet fjalë për hortensiat, kameliat apo shkurret e tjera që kanë rëndësi për pamjen e kopshtit. Përgjigjja, sipas kopshtares profesioniste Johanna Steele, nga kompania Seattle Sustainable Landscapes, nuk është një formulë e vetme: varet nga lloji i shkurres, nga periudha e lulëzimit dhe nga gjendja e vetë bimës.
Krasitja e duhur, në kohën e duhur—çelësi për shëndetin e shkurreve
Steele thekson se shumë shkurre mund të krasiten gjatë vjeshtës, sepse në këtë periudhë energjia e bimës përqendrohet më tepër te rrënjët sesa te zhvillimi i lastarëve të rinj. Kjo do të thotë se, në kushtet e përshtatshme, krasitja mund t’i shkaktojë bimës më pak stres sesa kur ajo është në rritje aktive. Megjithatë, ka edhe përjashtime të rëndësishme: për disa lloje shkurresh, prerja në vjeshtë mund të ndikojë direkt te sythat që do të hapen në sezonin e ardhshëm.
Një shembull janë kameliat dhe disa lloje hortensiash. Në rastin e tyre, krasitja gjatë vjeshtës mund të largojë sythat që janë formuar për sezonin e ardhshëm. Rezultati, në praktikë, është lulëzimi më i dobët. Po ashtu, para se të vendosni të prisni, duhet të dini nëse bima lulëzon në degët e vjetra apo në lastarët e rinj, pasi kjo përcakton edhe “shtrirjen” e rrezikut kur bëhet krasitja.
Kur vjen koha për krasitjen e vjeshtës, një udhëzim i qartë është sidomos i vlefshëm për shkurret gjetherënëse. Steele rekomandon që krasitja të bëhet pasi të bien të gjitha gjethet. Rënia e gjetheve tregon se bima ka hyrë në periudhën e qetësisë sezonale dhe nuk është më në fazën e rritjes intensive. Nëse krasitet shumë herët, kur shkurret ende po zhvillohen, ato mund të bëhen më të ndjeshme ndaj ngricave të dimrit. Nga ana tjetër, jo çdo shkurre ka nevojë të krasitet çdo vit; vendimi varet nga gjendja e saj.
Ekspertja thotë se krasitja bëhet e nevojshme kryesisht kur degët pengojnë kalimin nëpër shtigje, kur afrohen shumë pranë dritareve, mureve ose instalimeve elektrike. Një tregues tjetër është kur pjesët e poshtme të shkurres marrin pak dritë dhe gjethet fillojnë të marrin ngjyrë kafe. Në këto raste, krasitja jo vetëm që rregullon pamjen, por ndihmon edhe për të përmirësuar kushtet brenda shkurres.
Për shkurret që lulëzojnë në pranverë, qasja ndryshon: zakonisht ato krasiten menjëherë pasi të përfundojë lulëzimi. Kështu largohen lulet e vyshkura dhe krijohen kushte për zhvillimin e degëve të reja, të cilat mund të mbajnë lulet e sezonit të ardhshëm. Nëse krasiten në vjeshtë, rreziku është që të priten pikërisht degët ku janë formuar sythat e luleve.
Përveç krasitjes, vjeshta është një periudhë e përshtatshme edhe për disa veprime të tjera. Steele rekomandon së pari vendosjen e një shtrese të freskët mulçi—material mbulues organik—rreth bazës së shkurreve. Kjo ndihmon në mbrojtjen e rrënjëve nga temperaturat e ulëta. Së dyti, vlen të vlerësohet nëse shkurret ndodhen në vendin e duhur apo kanë nevojë të zhvendosen. Vjeshta është e përshtatshme për transplantimin e shumë shkurreve, por zhvendosja duhet të bëhet të paktën katër deri në gjashtë javë përpara ngricës së parë. Për më tepër, kjo kohë shërben edhe për të zëvendësuar shkurret që janë dëmtuar nga thatësira verore ose për të shtuar bimë të reja në kopsht.
Rregulli kryesor mbetet që të mos krasitni të gjitha shkurret njësoj. Njohja e llojit të bimës dhe e kohës së lulëzimit është vendimtare për rritjen dhe zhvillimin e saj, duke bërë që kopshti të ruajë pamjen dhe të mos dëmtohet nga një prerje e gabuar.
Botuar fillimisht në Telegrafi
