Kosova ka humbur një pjesë të konsiderueshme të mjeteve nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian, ndërkohë që ende nuk dihet saktësisht shuma, sepse raportet për zbatimin e reformave të nevojshme nuk janë analizuar. Çështja lidhet me afatin e fundit që sot (15 korrik 2026, 19:05) skadon për vendet e Ballkanit Perëndimor për të raportuar në Komisionin Evropian.
Sipas të dhënave të disponueshme në institucionet e BE-së, Kosova dhe Bosnje e Hercegovina rezultojnë të vetmet vende që deri në këtë moment nuk kanë dërguar raportet në Komisionin Evropian për zbatimin e reformave të kërkuara për të përfituar nga Plani i Rritjes. Kjo ka ngritur shqetësim teksa pritej që Kosova ta kryente dorëzimin gjatë ditës, pra brenda periudhës së fundit të afatit.
Afati që lidhet me këtë proces është përcaktuar për fundin e muajit qershor, kur skadonte një komponent i caktuar i itinerarit të pagesave apo përfitimeve. Në praktikë, fakti që raportet nuk janë dërguar në kohë do të thotë që pjesë e fondeve mund të mos jenë aktivizuar sipas planifikimit. Megjithatë, pa një analizë të plotë të dokumenteve dhe paqartësia në lidhje me atë që është raportuar ose nuk është raportuar, nuk mund të dihet me saktësi se sa para janë humbur realisht.
Sa fonde mund të jenë humbur nga Plani i Rritjes?
Komisioni Evropian ka bërë të ditur se është i gatshëm të ndihmojë partnerët e Ballkanit Perëndimor për të përshpejtuar zbatimin e reformave që mbeten të papërmbushura. Në një përgjigje të publikuar në kontekstin e këtij procesi, Komisioni thekson se synimi është që reformat të përmbushen brenda një periudhe shtesë, duke e bërë të mundur vazhdimin e rrugës drejt përfitimeve.
Në të njëjtën logjikë, në lidhje me dorëzimin e raporteve, thuhet se deri më tani katër përfitues kanë dorëzuar zyrtarisht raportet për zbatimin e reformave. Sipas të dhënave të referuara, të gjithë përfituesit e tjerë e kanë kryer dorëzimin, me përjashtim të Bosnjës dhe Hercegovinës dhe të Kosovës. Kjo e vendos Kosovën, pas Bosnjës dhe Hercegovinës, ndër të fundit sa i përket përfitimeve, pikërisht për shkak të mosdorëzimit të dokumentacionit në kohë.
Ndërkohë, çështja nuk mbetet vetëm te formaliteti i dorëzimit. Kur Komisioni kërkon raporte për reformet që janë të nevojshme për përfitimin nga Plani i Rritjes, kjo lidhet drejtpërdrejt me vlerësimin e ecurisë së vendit dhe me mënyrën se si përmbushen kushtet. Prandaj, vonesat ose mosdërgimi i raportimeve mund të ndikojnë në rrjedhën e mjeteve, sidomos kur afatet e pagesave ose të vlerësimeve lidhen me momente konkrete në kalendar.
Me skadimin e afatit që përkon me sot, kërkohet që vendet e Ballkanit Perëndimor të paraqesin raportet në Komisionin Evropian. Për Kosovën, dilema kryesore është se sa mjete janë ndikuar nga fakti se raportet nuk janë dërguar ende dhe sa pjesë e shumave mund të konsiderohet e humbur për shkak të skadimit të afatit në fund të muajit qershor. Pa një analizë të mirëfilltë të raporteve të zbatimit të reformave, shuma përfundimtare nuk mund të përcaktohet me saktësi, por tashmë është e qartë se ndikimi ka qenë i konsiderueshëm.
Botuar fillimisht në Koha.net
