Kosova rrezikon të humbë 60 milionë euro deri në fund të qershorit, ndërsa shuma mund të rritet deri në 250 milionë euro deri në fund të vitit, për shkak të vonesave në zbatimin e reformave dhe të mosfunksionalizimit të institucioneve. Paralajmërimi u shfaq gjatë takimit të Komitetit Monitorues Bashkim Evropian–Kosovë për Instrumentin për Reforma dhe Rritje, ku u përmendën afate të qarta që lidhen drejtpërdrejt me përmbushjen e obligimeve.
Në takim u theksua se ekziston rrezik real i mosrealizimit të hapave që kushtëzojnë lirimin e fondeve. Afatet që u përmendën ishin data të rëndësishme për Kosovën: 30 qershori, 15 korriku dhe fundi i vitit. Këto piketa kohore shihen si vendimtare, sepse nga to varen qindra miliona euro që Kosova pret t’i marrë përmes Planit të Rritjes të Bashkimit Evropian.
Koordinatori kombëtar për Instrumentin për Reforma dhe Rritjes Ekonomike (IRRrE), Jeton Zulfaj, bëri të ditur se rrezikohet humbja e 60 milionë eurove deri në fund të muajit. Ai e lidh këtë rrezik me bllokimin e reformave për shkak të vonesave në proceset vendimmarrëse. Në vlerësimin e tij, një pjesë e reformave nënkupton ligje që duhet të kalojnë në Kuvend, dhe kur këto procese ngadalësohen, afatet për fonde rrezikohen.
Zulfaj theksoi se këtë vit ka vazhduar bllokada në Kuvend, duke vonuar tutje reformat e nevojshme. Sipas tij, reformat kryesisht lidhen me miratimin e ligjeve që janë në kompetencë të Kuvendit. Pikërisht për këtë arsye, ai paralajmëroi se në fund të këtij muaji, pra në qershor, mund të rrezikohen 9 hapa në shumë prej afro 60 milionë eurove nga Plani i Rritjes.
Afatet e 30 qershorit dhe 15 korrikut vendosin nëse fondet e BE-së vijnë
Një nga momentet kyçe është data 30 qershor, e cila është edhe afati për t’i përmbushur hapat e planifikuar. Në kuadër të këtyre hapave, u përmend edhe Ligji për Energjinë. Zulfaj theksoi se në këtë kontekst Kosova nuk mund të ketë Kuvend dhe Qeveri funksionale, duke e trajtuar këtë si faktor që ndikon në ecjen e reformave dhe në plotësimin e kushteve të lidhura me instrumentet e BE-së.
Përveç 30 qershorit, u përmend edhe 15 korriku si një tjetër datë e rëndësishme, si dhe fundi i vitit për fazat pasuese të përmbushjes së obligimeve. Nga këto afate, sipas diskutimeve në takim, varen pagesat dhe realisht mundësia që Kosova të mos mbetet pa një pjesë të konsiderueshme të fondeve. Paralajmërimet e bëra lidhen me mundësinë që, nëse reformat nuk përfundohen brenda kornizës kohore, shuma totale që rrezikohet mund të shkojë deri në 250 milionë euro deri në fund të vitit.
Diskutimi u zhvillua në takimin e Komitetit Monitorues Bashkim Evropian–Kosovë, i cili trajton ecurinë e implementimit të Instrumentit për Reforma dhe Rritje. Përgjatë këtij procesi monitorues, u konsideruan si të domosdoshme jo vetëm dokumentet e planifikuara, por edhe funksionimi i mekanizmave institucionalë që mundësojnë miratimin e ligjeve dhe zbatimin e reformave. Në këtë mënyrë, çështjet që u ngritën në lidhje me Kuvendin u paraqitën si faktor që ndikon në afatet që çojnë në marrjen e fondeve.
Ndërkohë, në komunikimin e pjesëmarrësve u përmend edhe se ka pasur planifikim për procese të tjera institucionale, përfshirë planin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve. U shënua se afati për certifikimin e rezultateve lidhet me dinamika të brendshme të kalendarit, por paralajmërimi kryesor i takimit mbeti te rreziku financiar që vjen nga mosrealizimi i hapave të planit brenda afateve të përcaktuara nga BE-ja.
Botuar fillimisht në Koha.net