Kosova renditet si vendi i dytë më i varfër në Evropë, sipas të dhënave për vitin 2025 të publikuara nga WorldAtlas. Në të njëjtën kohë, treguesit e fundit të inflacionit tregojnë rritje të çmimeve: në muajin prill inflacioni është rritur me 7.5% në krahasim me vitin e kaluar. Raportimet theksojnë se rritja e vazhdueshme e çmimeve po e vështirëson më tej situatën ekonomike të qytetarëve, duke u konsideruar nga ekspertë si një “kancer” për ekonominë e vendit.
WorldAtlas e mbështet këtë renditje në statistikat e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN). Në listën e 10 vendeve më të varfra, në krye renditet Moldavia. Pas Kosovës, në renditje vijon Shqipëria, e cila zë vendin e shtatë, ndërsa Serbia pozicionohet në vendin e tetë. Këto pozicione nxjerrin në pah dallimet brenda rajonit dhe sfidat që lidhen me mirëqenien ekonomike dhe stabilitetin financiar.
Një pjesë e vlerësimeve në raport për Kosovën lidhet me strukturën e ekonomisë së vendit. Sipas të dhënave të përmbledhura në raport, ekonomia e Kosovës përshkruhet si e vogël dhe kryesisht e orientuar nga sektori i shërbimeve. Në këtë kuadër, përmendet se ndërtimtaria, tregtia dhe remitancat përbëjnë një pjesë të madhe të aktivitetit ekonomik. Kjo do të thotë se pjesë të rëndësishme të ekonomisë varen nga flukset e parasë dhe dinamika e sektorëve që lidhen me kërkesën e brendshme, si dhe nga të ardhurat që vijnë nga jashtë përmes remitancave.
Raporti evidenton edhe performancën gjatë viteve të fundit. Thuhet se ekonomia ka shënuar rritje mesatare prej rreth 4% në pesë vjetët e fundit. Megjithatë, krahas rritjes së aktivitetit ekonomik, sfidat sociale mbeten të theksuara. Veçanërisht përmendet se papunësia e të rinjve vazhdon të jetë e lartë, me rreth 30%. Kjo tregon se rritja ekonomike nuk po reflektohet në mënyrë të njëjtë në punësim, duke e bërë edhe më të vështirë perspektivën për segmentin më të ri të popullsisë.
Inflacioni 7.5% në prill po rëndon ekonominë e Kosovës
Në fokus të vëmendjes mbetet edhe inflacioni. Sipas të dhënave të raportuara, inflacioni gjatë muajit prill është rritur me 7.5% krahasuar me vitin e kaluar. Në këtë kontekst, ekonomistët e kanë cilësuar rritjen e inflacionit si “kancer” për ekonominë e vendit, duke e lidhur rritjen e vazhdueshme të çmimeve me pasoja të dëmshme për ekonominë dhe për familjet. Fjalori i përdorur nënvizon ashpërsinë e situatës, ndërsa paralajmërimet kanë të bëjnë me efektet që mund të shtrihen në periudhën afatmesme.
Arsyet që e bëjnë situatën më të ndjeshme shfaqen edhe në elemente të tjera të përmendura në raport. Një faktor i rëndësishëm lidhet me njohjen e kufizuar ndërkombëtare të Kosovës, e cila sipas vlerësimeve pengon integrimin në institucione ndërkombëtare dhe ngadalëson investimet e huaja. Mungesa e një niveli të plotë të integrimit ndërkombëtar, sipas narrativës së raportit, e vështirëson krijimin e kushteve për investime, bashkëpunime më të gjera dhe zhvillim ekonomik të qëndrueshëm. Në këtë mënyrë, sfidat e çmimeve dhe inflacionit lidhen edhe me një mjedis ekonomik ku kapitali i jashtëm është më i vështirë për t’u tërhequr.
Ndërkohë, kombinimi i renditjes së lartë në varfëri me rritjen e inflacionit krijon një tablo që e bën të qartë se presionet mbi koston e jetesës dhe mbi mundësitë ekonomike janë të pranishme. Raporti e përshkruan ekonominë si të orientuar kryesisht nga shërbimet dhe të mbështetur nga sektorë si ndërtimtaria, tregtia dhe remitancat, por rritja e çmimeve me 7.5% në prill rrit koston e përditshme për konsumatorët. Për më tepër, papunësia e të rinjve rreth 30% mbetet një problem që kërkon vëmendje, pasi kufizon mundësitë për stabilitet financiar të brezit të ri. Në këtë sfond, vlerësimi se inflacioni po shfaq “përmasa shqetësuese” për ekonominë nënvizon nevojën që situata të adresohet me masa të koordinuara, si për ndikimin tek çmimet, ashtu edhe për punësimin dhe klimën e investimeve.
Botuar fillimisht në Koha.net