Pa një marrëveshje mes spektrit politik, Kosova po shkon drejt seancës së 6 gushtit, ku pritet të konstituohet Kuvendi i ri. Ndërkohë, edhe pse pritet formimi i Parlamentit të ri dhe më pas qeverisë, një dilemë e madhe mbetet te çështja e zgjedhjes së presidentit. Pas qëndrimeve të shpallura nga partitë politike deri më tani, analistët e shohin të vështirë arritjen e një ujdie, pikërisht për momentin vendimtar të zgjedhjes së kreut të shtetit.
Njohës të zhvillimeve politike theksojnë se mungesa e një marrëveshjeje të qëndrueshme mes forcave kryesore rrezikon ta shtyjë Kosovën drejt një skenari ku konstituimi i institucioneve bëhet pa konsensus të plotë për postin e presidentit. Në këtë kontekst, pritet që Kuvendi të mblidhet për seancën konstituive dhe të votojë udhëheqjen e tij, përkatësisht kryetarin dhe nënkryetarët. Për momentin, ajo që e mban pezull diskutimin është se si do të mbyllet çështja e presidentit, e cila varet nga marrëveshjet politike dhe nga dinamika e votimeve në Kuvend.
Afati për presidentin e vë në provë bllokadën institucionale
Hulumtuesi i lartë në Institutin e Kosovës për Drejtësi, Naim Jakaj, ka shprehur skepticizëm se do të arrihet një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit. Ai ka vënë në pah se, sipas mënyrës si janë shprehur derisa tani Lëvizja Vetëvendosje dhe partitë e tjera, nuk shihet një bazë e qartë për kompromis mes tyre. Jakaj nënvizon se mund të përmbyllet një marrëveshje brenda kornizës së brendshme politike, duke iu referuar edhe asaj që ka mbetur e diskutueshme lidhur me mundësinë e një marrëveshjeje me LDK-në.
Sipas Jakajt, skenari që duket më i mundshëm është që në 6 gusht të votohet kryetari i Kuvendit dhe nënkryetarët për të konstituuar Kuvendin. Ai shton se votimi i mundshëm i qeverisë do të lidhet me ekzistencën e shumicës së nevojshme të deputetëve të komuniteteve joshumicë. Po ashtu, sipas tij, Kosova po hyn në periudhë ku duhet të merret vendimi për presidentin brenda afatit që parashikohet ligjërisht.
Naim Jakaj ka theksuar se, ndërkohë që po afrohet afati për zgjedhjen e presidentit, deputetët duhet t’i shtyjnë para punët në Kuvend, sidomos në lidhje me projektligje me rëndësi të lartë për vendin. Ai vlerëson se deri në konsumimin e afatit 60 ditor për zgjedhjen e presidentit, Kuvendi duhet të intensifikojë miratimin e ligjeve, në mënyrë që të mos mbetet vendi i bllokuar në vendimmarrje. Sipas tij, një element kyç është Planin i Rritjes, i cili lidhet drejtpërdrejt me zbatimin e politikave dhe me rezultatet që priten prej tyre.
Juristët e shohin po ashtu se çështjet që lidhen me Planin e Rritjes duhet të trajtohen me prioritet. Jakaj ka nënvizuar se intensifikimi i punës për këto tema është i domosdoshëm, pasi nga rezultatet e mira të politikave që miratohen varet edhe disbursimi i qindra miliona eurove nga Bashkimi Evropian. Ky element e lidh drejtpërdrejt bllokadën institucionale me ndikimin financiar dhe me pritshmëritë e vendit për mbështetje nga BE-ja.
Mungesa e institucioneve, sipas Arbresha Loxhës, drejtoreshë e Grupit për Studime Juridike, Politike, dhe sipas mënyrës së formulimit në argumentet e saj, e ka dëmtuar Kosovën edhe në politikën e jashtme. Loxha vë në dukje se kur nuk kemi Qeveri funksionale, nuk kemi as Kuvend funksional, dhe si pasojë, e gjithë saga politike reflekton edhe te diplomacia e Kosovës. Ajo thotë se janë humbur raste dhe momente kur Kosova mund të ushtronte presion që aplikimi të shqyrtohej ose të bëhej një aplikim pak më herët, duke shfrytëzuar momentume për statusin kandidat.
Ndërsa afron seanca konstituive e Kuvendit, presioni për t’u arritur një marrëveshje mes forcave politike është rritur. Megjithatë, duke pasur parasysh qëndrimet e shfaqura deri më tani, mbetet ende e paqartë se si do të mbyllet bllokada institucionale dhe çfarë zgjidhjeje do të gjehet për zgjedhjen e presidentit brenda afatit. Ndërkohë, pritshmëria është që Parlamenti i ri të formohet dhe, bashkë me të, edhe qeveria e re, por vendimet kyçe që lidhen me presidentin dhe ritmin e miratimit të ligjeve do të përcaktojnë kursin e muajve në vijim.
Botuar fillimisht në Telegrafi