Shkencëtarët kanë konfirmuar se në pyjet e Republikës Demokratike të Kongos është zbuluar një specie e re majmuni, pas gati dy dekadash kërkimesh. Lajmi vjen pas një pune të gjatë dokumentimi, që nisi kur një primat i pazakontë u vu re për herë të parë në terren, por pa mundur të identifikohej zyrtarisht atëherë.
Majmuni u vëzhgua për herë të parë në vitin 2008. Në këtë fazë, studiuesit arritën vetëm të realizonin një fotografi të paqartë, që megjithatë ishte mjaftueshëm për të ngritur interes. Pranë tij u vunë re tipare të dallueshme: një fytyrë e zezë dhe buzë karakteristike në ngjyrë portokalli-rozë. Ato veçori e bënë të pamundur që të ngatërrohej lehtë me specie të njohura, duke i shtyrë studiuesit të vazhdonin vëzhgimet në të ardhmen.
Specia e re mendohet se jeton në zonën e Parkut Kombëtar Lomami, në pjesën qendrore-lindore të Kongos. Banorët vendas e njohin kafshën me emrin Likweli, çka tregon se primati mund të kishte qenë i pranishëm në njohjen lokale prej vitesh. Pikërisht këto të dhëna nga terreni, së bashku me vëzhgimet shkencore, ndihmuan në ndërtimin e një fotografie më të plotë për këtë specie.
Pas rreth dhjetë vjetësh nga vëzhgimi i parë, një ekip ndërkombëtar ndërmori një studim më të gjerë për të përcaktuar origjinën dhe veçoritë e këtij majmuni. Studimi u mbështet në dokumentim të hollësishëm: fotografi të qarta, regjistrime të zërit dhe analiza gjenetike. Kombinimi i këtyre metodave i lejoi shkencëtarët të konfirmonin zyrtarisht se bëhet fjalë për një specie të panjohur më parë.
Zbulimi i ri nxjerr në pah diversitetin biologjik të pyjeve të Kongos
Sipas studiuesve, ky është vetëm rasti i pestë i një specieje të re majmuni afrikan që është zbuluar gjatë 75 viteve të fundit. Përtej identifikimit të kafshës, gjetja ka edhe një mesazh më të gjerë: pyjet tropikale të Republikës Demokratike të Kongos mbeten ende një nga zonat me biodiversitetin më të madh në botë, ku shumë specie mund të mos jenë zbuluar ende. Veçoria e majmunit të ri qëndron jo vetëm te ngjyra e fytyrës dhe buzëve, por edhe te pamja e përgjithshme, me qime të zeza dhe një thirrje karakteristike që e dallon nga speciet e tjera.
Edhe mënyra si u arrit konfirmimi i specieve tregon se sa i vështirë mund të jetë identifikimi i kafshëve të rralla në pyje të dendura dhe në distanca të mëdha. Takimi i parë, në vitin 2008, solli vetëm një fotografi të paqartë. Më pas, me një tjetër vëzhgim rreth dhjetë vjet më vonë, studiuesit arritën të zgjeronin kërkimin dhe të përdornin më shumë të dhëna. Fotot, regjistrimet e zërit dhe analizat gjenetike u bashkuan për të dhënë përgjigjen përfundimtare: majmuni nuk ishte thjesht një variant i një specieje të njohur, por një specie e re.
Një pjesë e rëndësishme e rezultateve të publikuara lidhet edhe me mbrojtjen e habitatit. Studiuesit theksojnë se pyjet e Kongos përballen me kërcënime nga shpyllëzimi dhe nga aktivitetet njerëzore. Në këtë kuadër, mbrojtja e zonës ku jeton Likweli, brenda Parkut Kombëtar Lomami, konsiderohet thelbësore për ruajtjen e kësaj specieje të sapokonfirmuar. Identifikimi zyrtar i saj e bën edhe më urgjente nevojën për monitorim të mëtejshëm, që të sigurohet se kafsha do të vazhdojë të jetojë në natyrë dhe të mos zhduket para se të kuptohet plotësisht roli i saj në ekosistem.
Botuar fillimisht në Telegrafi