Në ditën e 24-t të gushtit të këtij viti, Komunës së Prishtinës iu ndaluan punimet para Bibliotekës Kombëtare të Kosovës. Vendimi erdhi pasi komuna kishte bërë ndërhyrje që bien ndesh me Ligjin për Trashëgimi Kulturore. Zona ku po zhvilloheshin punimet, përveç se gjendet brenda perimetrit të Bibliotekës Kombëtare, gëzon edhe mbrojtje të dyfishtë, duke qenë njëkohësisht e përfshirë edhe në kuadër të zonës së mbrojtur të Qendrës Historike të Prishtinës.
Sipas dokumentimit të rastit, Komuna e Prishtinës e kishte dorëzuar projektin për ndërhyrje në zona brenda perimetrit të monumenteve, pa i plotësuar kërkesat që parashikon procedura. Në praktikë, bëhet fjalë për ndërhyrje në afërsi dhe brenda zonave të mbrojtura ku përfshihen institucione të rëndësishme, si Biblioteka Kombëtare e Kosovës, Rektorati i Universitetit të Prishtinës dhe Radio-Kosova. Përveç se nuk ishte kërkuar paraprakisht planifikimi nga Qendra Rajonale e Trashëgimisë Kulturore e Prishtinës, dosja u dorëzua pa elemente bazike, përfshirë mungesën e fletës poseduese të pronave.
Komisioni i Institutit të Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve, në këtë rast, nuk e ka shqyrtuar projektin siç kërkohet. Fillimisht, komisioni kishte vërejtur problemin kryesor te mënyra e dorëzimit të dosjes. Për shkak të mangësive, u dha rekomandimi që Komunës t’i kërkohet plotësimi i lëndës. Një përgjigje e tillë, sipas rrjedhës së procedurës, pritet që të merret nga institucioni lokal gjatë ditëve në vijim.
Ndërkohë, në dosjen e përshkruar thuhet se Komuna ka tentuar të marrë pëlqim për të kryer punime në afërsi dhe në prona të monumenteve, edhe pse nuk kishte plotësuar kushtet administrative për dorëzimin e projektit për ndërhyrje në zona të mbrojtura. Për këtë, komuna ishte ndihmuar edhe nga Qendra Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prishtinë, ku procedura u soll në formën e dorëzimit të një dosjeje që, sërish, u cilësua e pakompletuar.
Procedura kërkon kushtet, projektin ideor dhe dorëzimin në QRTK
Ligji që rregullon ndërhyrjet në hapësira të tilla përcakton se për veprime në zonat e mbrojtura të trashëgimisë kulturore duhet miratim i projekteve nga institucionet përkatëse të kësaj fushe. Në rastin e Komunës së Prishtinës, ndalimi i punimeve para Bibliotekës Kombëtare erdhi pasi ndërhyrjet që po zhvilloheshin u vlerësuan si jo në përputhje me rregullat ligjore. Thuhet se komuna ka nisur më pas të respektojë ligjin, por jo në plotësi, çka ka vazhduar ta mbajë çështjen në fokus të institucioneve përgjegjëse.
Procedura Standarde Operative e aplikimit për miratim të projekteve në raste si ky kërkon hapa të qartë që duhet të ndiqen. Fillimisht, nga Qendra Rajonale e Trashëgimisë Kulturore duhet të kërkohen kushtet mbi të cilat do të mund të projektohet në zona të mbrojtura. Pastaj, duhet të hartohet projekti ideor, në përputhje me normat e caktuara. Më tej, projekti ideor duhet të dorëzohet bashkë me fletën poseduese të pronës dhe kopjen e planit, në QRTK, ku më pas QRTK-ja e dorëzon materialin në Komisionin që bën vlerësimin e projekteve në Institutin e Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve.
Në këtë kuadër, arsyeja pse Komuna e Prishtinës u përball me ndalim të punimeve lidhet pikërisht me devijimet nga këto kërkesa procedurale. Ndërhyrjet u zhvilluan në një zonë që është brenda perimetrit të Bibliotekës Kombëtare si monument, por edhe në një zonë të mbrojtur të Qendrës Historike të Prishtinës. Duke qenë se ligji kërkon miratim të projektit për hapësira të tilla, çdo punim pa respektimin e hapave të parapara përbën shkelje të rregullave bazike. Për rrjedhojë, pas ndërhyrjeve të identifikuara, punimet u ndaluan dhe tashmë pritet që institucioni lokal të marrë udhëzime për plotësimin e dokumentacionit, në mënyrë që procedura të vazhdojë konform standardeve të parashikuara.
Botuar fillimisht në Koha.net