Pas arritjes së marrëveshjes politike, “Koalicioni Shqiptar” ka nisur aktivitete parazgjedhore në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. Tetë subjekte politike garojnë me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të planifikuara për më 25 tetor 2026, ndërsa Shaip Kamberi është bartësi i listës.
Koalicioni ka intensifikuar fushatën në prag të këtyre zgjedhjeve. Në ditët e fundit, përfaqësues të subjekteve politike shqiptare kanë zhvilluar takime me qytetarë dhe kanë organizuar tubime të përbashkëta, ku kanë bërë thirrje për pjesëmarrje në zgjedhje dhe për forcimin e përfaqësimit të shqiptarëve në Parlamentin e Serbisë.
Një prej aktiviteteve më të fundit është mbajtur të hënën, më 19 tetor, në restorantin “Bici”, në fshatin Samolicë të Komunës së Bujanocit. Në tubimin e përbashkët morën pjesë përfaqësues të subjekteve që përbëjnë koalicionin, mes tyre Shaip Kamberi, Visar Memeti, Nagip Arifi, Shqiprim Musliu, Ardita Sinani, Naser Aziridhe Ilir Sadriu. Gjatë fjalimit të tij, bartësi i listës, Shaip Kamberi, ka theksuar nevojën për një përfaqësim më të fuqishëm të shqiptarëve në Parlamentin e Serbisë, me synimin për të siguruar tri ose më shumë ulëse.
Kamberi, në të njëjtën kohë, ka ngritur shqetësime që lidhen me diskriminimin, mungesën e investimeve, pengesat në punësim dhe moszbatimin e zotimeve institucionale ndaj shqiptarëve të Luginës. Ai ka vënë në fokus edhe kërkesën që zbatimi i Planit Shtatëpikësh të mbetet prioritet i koalicionit. Kryetarja e Preshevës, Ardita Sinani, ka vlerësuar se bashkimi politik mund ta fuqizojë përfaqësimin e shqiptarëve dhe të ndihmojë në mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Vetë fushata e koalicionit ka nisur të konkretizohet edhe më herët. Një ditë para tubimit në Samolicë, më 18 tetor, Shaip Kamberi ka zhvilluar një takim me qytetarë të gjeneratave të vjetra nga vendbanime të ndryshme të Komunës së Bujanocit. Në këtë takim, sipas raportimit të mediave lokale, kanë marrë pjesë qindra qytetarë. Kamberi ka lidhur bashkimin politik me përvojat historike të shqiptarëve të Luginës dhe me nevojën për vazhdimin e angazhimit në mbrojtje të të drejtave të tyre.
Koalicioni “Koalicioni Shqiptar” synon tri ose më shumë ulëse
Tubimi në Samolicë, i cili u zhvillua më 19 tetor, ishte paralajmëruar edhe më herët, më 17 tetor, kur koalicioni u bëri thirrje shqiptarëve nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja të marrin pjesë në aktivitetin zgjedhor. Në prapaskenë, bashkimi i tetë subjekteve politike u finalizua përmes një marrëveshjeje që u arrit më 29 shtator në Prishtinë, në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti.
Më 30 shtator u bë publik bashkëpunimi për garimin me një listë të përbashkët, të emërtuar “Koalicioni Shqiptar”. Procesi, sipas informacioneve të deritanishme, erdhi pas bisedimeve dhe përpjekjeve për afrimin e qëndrimeve ndërmjet partive shqiptare. Në marrëveshje u përfshinë tetë subjekte politike: Partia për Veprim Demokratik (PVD), e përfaqësuar nga Shaip Kamberi; Alternativa për Ndryshim (APN), e përfaqësuar nga Visar Memeti; Partia Demokratike (PD), e përfaqësuar nga Nagip Arifi; Partia Demokratike Shqiptare (PDSH), e përfaqësuar nga Agim Sabedini; Lëvizja për Progres Demokratik (LPD), e përfaqësuar nga Shqiprim Musliu; Lëvizja për Reforma (LR), e përfaqësuar nga Sami Salihu; Alternativa për Luginën (AL), e përfaqësuar nga Armend Aliu; dhe Unioni Demokratik Shqiptar (UDSH), i përfaqësuar nga Naser Aziri.
Marrëveshja synon të kapërcejë dallimet mes partive dhe të bashkojë mbështetjen elektorale rreth një liste të vetme. Shaip Kamberi është bartës i listës, e cila garon me numrin 17. Sipas raporteve, lista ka 10 kandidatë, pesë gra dhe pesë burra, nga Presheva, Bujanoci, Medvegja dhe Pazari i Ri. Për shpalljen e saj u mblodhën 6.319 nënshkrime mbështetëse, prej të cilave 5.988 u vlerësuan të vlefshme.
Rëndësia e bashkimit politik lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si shqiptarët e Luginës synojnë të përfaqësohen në institucionet qendrore të Serbisë. Në vend që mbështetja të shpërndahet në disa lista të ndryshme shqiptare, partitë po garojnë së bashku me synimin për të siguruar më shumë mandate parlamentare. Aktualisht, Shaip Kamberi është i vetmi deputet shqiptar në Parlamentin e Serbisë, një institucion që ka 250 ulëse. Në zgjedhjet e vitit 2020, partitë shqiptare kanë garuar gjithashtu me një listë të përbashkët dhe kanë siguruar tri mandate, sipas një analize të PreshevaPRESS.
Gjatë njoftimit për marrëveshjen, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka argumentuar se shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës do të duhej të kishin së paku pesë vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë, duke iu referuar dhjetë ulëseve të garantuara për komunitetin serb në Kuvendin e Kosovës. Ky është qëndrim politik i Kurtit dhe jo një kuotë që aktualisht u garantohet shqiptarëve në Serbi. Përveç numrit të mandateve, koalicioni e ka vënë në qendër të angazhimit zbatimin e Planit Shtatëpikësh të vitit 2013. Plani lidhet me përfaqësimin e drejtë në institucione, njohjen e diplomave, arsimin në gjuhën shqipe, përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe, zhvillimin ekonomik dhe shqetësimet për pasivizimin e adresave të shqiptarëve.
Botuar fillimisht në Telegrafi