E premtja ndez projektorin e kinemasë verore në “Doku Kino Plato” në Prizren, ku këtë verë shfaqet një program i ndërtuar rreth një teme të përbashkët. Përmes një përzgjedhjeje filmash, aktiviteti premton t’i çojë shikuesit “përtej” zakonshmes dhe “përmes” personazheve që sfidojnë kornizat e normës. Programi zhvillohet në muajt korrik dhe gusht, ndërsa filmat janë publikuar tashmë për audiencën.
Sipas njoftimit të bërë për media, oferta e “Doku Kino Plato” vjen nga “Fondacioni Lumbardhi”. Programi hapet me shfaqjen e filmit “Persepolis” nën regji të Marjane Satrapit dhe Vincent Paronnaud, duke e vendosur menjëherë theksin te Irani dhe te rrëfimet që ndërtohen përmes përvojave njerëzore. Në të njëjtën kohë, organizatorët e lidhin këtë përzgjedhje me idenë e ndërtimit të identitetit, mungesës së përkatësisë dhe udhëtimit që secili njeri ndjek për të gjetur të vërtetën.
Programi sjell “ndërtim identiteti” mes normës dhe absurdit
“Në këtë program shtrihet një revolucion i strukur mes linjave bardhë e zi dhe shpërthimi struket në mesin e një absurditeti melankolik”, thuhet në komunikatë, duke e përshkruar atmosferën që përcjell përzgjedhja e filmave. Organizatorët sqarojnë se rrëfimi ecën mes asaj që konsiderohet e shenjtë dhe asaj që shihet si profane, ndërsa filmat shihen si mënyra për të kuptuar se si ndahen këto kategori dhe si ato vihen në pikëpyetje. Në këtë kuadër, përmenden edhe autorë të njohur të kinemasë: Marjane Satrapi, Tolga Karaçelik dhe Jan Komasa.
Përzgjedhja shpjegohet se synon të sjellë një seri punësh që “shkërmoqin tabutë formale narrative”. Ideja qëndron te mënyra se si filmi i sfidon mënyrat tradicionale të tregimit, duke i dhënë vend rrëfimeve që nuk përshtaten lehtë në korniza të ngurta. Për këtë arsye, “Doku Kino Plato” e prezanton këtë verë si një përvojë ku shikuesit mund të “shohin” nëpërmjet personazheve që thyejnë rregullat dhe ku shfaqet dialog mes realitetit dhe figurave filmike që e shtyjnë shikuesin të mendojë përtej.
Që nga filmi i parë, organizatorët e lidhin tematiken edhe me historinë e “Persepolis”. Filmi i vitit 2007 shfaqet si vepër unike dhe, sipas komunikatës, shfaqet edhe si homazh për Marjane Satrapin, e cila u nda nga jeta së fundmi. Rrëfimi i filmit shtrihet në kohë përgjatë Revolucionit Iranian të vitit 1979 dhe eksploron zhvillimet shoqërore e politike nga këndvështrimi i një vajze të re. Në këtë mënyrë, filmi paraqet se si revolucioni, i nisur kundër Shahut, më pas u shndërrua në një sistem shtypës dhe fanatik, duke u parë përmes syve të personazhit kryesor.
Ndër titujt e tjerë të programit është “Corpus Christi” nën regji të Jan Komasas. Ky film, sipas njoftimit, shqyrton kufirin mes së shenjtës dhe profanes përmes historisë së një të riu me një të kaluar traumatike. Rrëfimi vendos në qendër përballjen me peshën e së kaluarës dhe mënyrën se si kjo shndërrohet në trajektore të re për personazhin, ndërsa publikut i jepet hapësirë të ndjekë se si shenjat fetare dhe vlerat morale mund të ndikojnë realisht.
Programi mbyllet me një titull të rezervuar për të premten e fundit të korrikut: “Butterflies” nën regji të Tolga Karaçelik. Komunikata e përshkruan këtë film si “udhëtimin i tri motrave dhe vëllezërve të larguar nga njëri-tjetri”, i cili ndërthuret me motive surrealiste të jetës rurale. Në qendër të rrëfimit vendoset pyetja se si përballemi me dhimbjen dhe traumën, duke i dhënë rëndësi mënyrës se si përvoja personale përkthehet në kujtesë dhe në marrëdhënie me të tjerët.
Shfaqjet e filmave nisin më 17 korrik në kinemanë e hapur “Doku Kino Plato” në Prizren, dhe programi shpaloset përgjatë korrikut e gushtit. Në thelb, e gjithë përzgjedhja paraqitet si një ftesë për të parë “përtej rebelimit dhe absurdit”, duke ndjekur tema që lidhen me identitetin, përkatësinë, ndarjet mes së shenjtës dhe profanes dhe mënyrën se si njerëzit e interpretojnë realitetin kur përballen me trauma e kufij narrativë.
Botuar fillimisht në Koha.net