Juristi dhe profesori Muhamet Kelmendi ka reaguar lidhur me debatin politik që është hapur pas vendimit dënues ndaj ish-krerëve të UÇK-së. Sipas tij, mandati i Gjykatës Speciale nuk mund të mbyllet thjesht me vullnet politik, por vetëm përmes procedurave kushtetuese dhe ligjore, të parashikuara për këtë proces.
Pas vendimit dënues, disa akterë politikë kanë nisur të kërkojnë zhbërjen e kësaj gjykate. Në hapësirën publike, kjo ide është shoqëruar me argumentin se funksionimi i Speciales duhet të ndërpritet, ndërkohë që në anën tjetër ka zëra juridikë që theksojnë se ndryshime të tilla nuk mund të bëhen pa respektuar kornizën përkatëse. Në këtë kontekst, Kelmendi ka dhënë qëndrimin e tij për mënyrën se si mandati i Speciales mund të përfundojë.
Kelmendi ka theksuar se përfundimi i mandatit të Speciales është çështje që duhet trajtuar brenda rregullave të përcaktuara nga Kushtetuta dhe ligjet në fuqi. Ai e ka lidhur diskutimin me parimin bazë të rendit juridik: vendimet dhe institucionet e themeluara me procedura të caktuara nuk mund të çmontohen apo të ndalen pa kaluar të njëjtin standard procedural. Në këtë mënyrë, argumenti i tij synon të qartësojë se çdo ndërhyrje duhet të jetë e legalizuar, jo politike apo e motivuar vetëm nga kërkesa të momentit.
Mandati i Speciales mbyllet vetëm me procedura kushtetuese e ligjore
Qëndrimi i Kelmendit vjen në një kohë kur debati për të ardhmen e Gjykatës Speciale është përshkallëzuar. Vendimi dënues ndaj ish-krerëve të UÇK-së ka nxitur reagime të shumta dhe ka sjellë edhe kërkesa për zhbërjen e institucionit. Në këtë rrjedhë, juristi ka vënë theksin tek procedurat: mandati mund të përfundojë vetëm nëpërmjet mekanizmave që parashikohen për modifikim ose shuarje të mandatit të një gjykate të krijuar me bazë ligjore dhe kushtetuese.
Kelmendi, si profesor dhe jurist, e ka trajtuar çështjen nga perspektiva e logjikës ligjore të shtetit. Për të, nuk mjafton kërkesa politike për ndërprerje. Një veprim i tillë duhet të kalojë nëpër rrugën që e lejon ligji, duke ruajtur koherencën e sistemit juridik. Kjo nënkupton që ndryshimet që prekin funksionimin ose ekzistencën e një institucioni të drejtësisë duhet të bazohen në procedura formale, të verifikueshme dhe të dokumentuara, që nga momenti kur ky institucion ka qenë pjesë e strukturës institucionale.
Ky debat ka rëndësi të veçantë edhe për mënyrën si kuptohet roli i Gjykatës Speciale në proceset gjyqësore që lidhen me të kaluarën. Kur një vendim dënues tashmë është dhënë, pyetjet rreth mandatit dhe kompetencave të institucionit rriten menjëherë. Pikërisht në këtë pikë, Kelmendi ka sqaruar se mbyllja e mandatit nuk është çështje e thjeshtë politike, por një proces që i përket rregullit kushtetues dhe ligjor, duke iu referuar standardeve që vendosin se si veprohet kur kërkohet ndryshim i statusit të institucioneve.
Reagimi i profesorit dhe juristit vjen edhe si përgjigje ndaj atyre që po kërkojnë zhbërjen e Speciales. Ai ka nënvizuar parimin se çdo përfundim i mandatit të saj duhet të ndodhë përmes procedurave të caktuara, pa anashkaluar formalitetet dhe pa krijuar precedenca jashtë kornizës ligjore. Në këtë mënyrë, mesazhi kryesor i Kelmendit është i njëjtë: debati mund të vazhdojë në nivelin publik dhe politik, por kur flitet për mandatin e Gjykatës Speciale, rruga është vetëm ajo kushtetuese dhe ligjore.
Botuar fillimisht në Albeu
