Marrja e suplementeve ushqimore është bërë rutinë për shumë njerëz, sidomos kur bëhet fjalë për vitamina, çajra bimorë apo produkte “përqendruese”. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se disa prej këtyre produkteve mund të ndikojnë negativisht te një nga organet më të rëndësishme të trupit: mëlçia. Kur përbërësit nuk përpunohen mirë, rreziku i dëmtimeve mund të rritet, edhe pse në shikim të parë suplementet duken si diçka e padëmshme.
Arsyeja kryesore lidhet me mënyrën se si trupi i përpunon suplementet. Sipas mjekëve, çdo suplement kalon përmes mëlçisë përpara se të shpërndahet në organizëm. Kjo do të thotë se substancat aktive kanë një “rrugë” direkte drejt këtij organi, ku mund të ndikojnë në proceset e përpunimit të toksinave dhe të lëndëve ushqyese. Për këtë arsye, edhe përbërës që përdoren gjerësisht mund të shoqërohen me probleme kur dozohen ose përqendrohen në forma të caktuara.
Studimet tregojnë se suplementet bimore dhe ushqimore përbëjnë mbi 16 për qind të rasteve të dëmtimit të mëlçisë nga barnat në SHBA. Kjo shifër paraqitet si në rritje, duke e bërë edhe më të rëndësishëm rrezikun që lidhet me përdorimin pa kontroll. Në praktikë, shqetësimi nuk është se çdo suplement është i rrezikshëm, por se disa produkte janë më të lidhura me raste të dëmtimeve të mëlçisë se të tjerët.
Katër suplemente që mund të dëmtojnë mëlçinë
Një ndër produktet që përmendet shpesh në lidhje me dëmtime të mëlçisë është ekstrakti i përqendruar i çajit të gjelbër. Ndryshe nga çaji i zakonshëm, ekstrakti i përqendruar është lidhur me raste të dëmtimit të mëlçisë. Përmendet se dozat e larta të përbërësit EGCG mund të rrisin enzimat e mëlçisë dhe, në disa raste, të shkaktojnë toksicitet. Kjo do të thotë se forma “ekstrakt” e përqendron substancën në nivele më të larta sesa një konsum i zakonshëm.
Një tjetër suplement që mund të sjellë problem është vitamina A. Edhe pse vitamina A është e nevojshme për shikimin dhe imunitetin, rritja e dozave dhe grumbullimi i tepërt në trup mund të çojë në inflamacion dhe dëmtime të mëlçisë. Në raportime përmenden edhe raste më të rënda, deri në cirrozë, kur tepria e kësaj vitamine nuk menaxhohet dhe nuk përputhet me nevojat reale të organizmit.
Edhe turmeriku, i përdorur shpesh si anti-inflamator natyral, nuk bën përjashtim kur merret në formë të përqendruar. Është theksuar se forma e përqendruar e tij, sidomos kur kombinohet me piper të zi, mund të rrisë përthithjen në nivele që në disa raste janë lidhur me dëmtime të mëlçisë. Kombinimi me piper të zi synon rritjen e efektit në absorbim, por në të njëjtën kohë mund të rrisë edhe rrezikun nëse dozat janë të larta ose të papërshtatshme.
Suplementi i katërt i përmendur në këtë kontekst lidhet me produktet për stres dhe gjumë. Edhe pse përdoret për të ndihmuar qetësinë dhe për të mbështetur gjumin, janë raportuar raste të rralla të dëmtimit të mëlçisë, përfshirë edhe raste të rënda që kanë kërkuar trajtim spitalor. Kjo nënvizon se edhe produktet që shiten si mjete “për mirëqenie” mund të kenë ndikime serioze tek disa persona, sidomos kur përdoren pa udhëzim mjekësor.
Ekspertët theksojnë se suplementet nuk janë gjithmonë të rrezikshme, por duhet përdorur me kujdes. Shumë prej tyre nuk testohen aq rreptësisht sa barnat përpara se të dalin në treg. Për të ulur rrezikun, këshillat kryesore janë që të mos merren suplemente pa një nevojë të vërtetuar, të kontrollohen analizat para përdorimit, të zgjidhen produkte të verifikuara dhe të konsultohet gjithmonë mjeku. Në shumicën e rasteve, përdorimi i arsyeshëm dhe mbikëqyrja mjekësore mund të ndihmojnë në parandalimin e komplikimeve, ndërsa nevoja për informacion të saktë mbetet pjesë e rëndësishme e rutinës së përditshme.
Botuar fillimisht në Koha.net