Deputeti i vetëm shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi, ka ngritur shqetësime për mënyrën se si Serbia ndan fonde për serbët në Kosovë dhe për mungesën e transparencës lidhur me to. Në të njëjtën kohë, ai ka akuzuar autoritetet serbe se po bllokojnë mjetet që, sipas tij, janë të destinuara për shqiptarët e Luginës së Preshevës.
Reagimi i Kamberit është publikuar nga Koalicioni Shqiptar. Deputeti ka rikujtuar deklaratën e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, të bërë më 13 shtator 2022 në Kuvendin e Serbisë, kur Vuçiq kishte thënë se Serbia ndan çdo vit nga 700 deri në 820 milionë euro për Kosovën. Sipas Kamberit, në atë deklarim nuk është shpjeguar se cilat institucione apo subjekte përfitojnë këto mjete dhe kush është përgjegjës për mbikëqyrjen e shpenzimit të tyre.
Ai ka theksuar se shuma e saktë nuk ishte bërë e ditur dhe se, sipas tij, jo të gjitha fondet kalojnë përmes të ashtuquajturës Zyrë për Kosovën. Për këtë arsye, Kamberi ka ngritur pikëpyetje për destinacionin e pjesës tjetër të parave, duke vënë në dyshim se ku përfundojnë qindra milionët kur një pjesë e tyre, sipas tij, shpërndahet përmes strukturave të tjera.
Transparenca e fondeve dhe zhbllokimi i mjeteve janë çështje kryesore
Në reagim, Kamberi ka ndërtuar një logjikë mbi ndarjen e mundshme të fondeve. Ai ka përmendur se, nëse vlerësimet për 100–180 milionë euro për Zyrën për Kosovën dhe rreth 100 milionë euro përmes ministrive të tjera janë të sakta, atëherë mbeten qindra milionë euro që nuk dihet se ku përfundojnë. “Nëse vlerësimet për 100–180 milionë euro për Zyrën për Kosovën dhe rreth 100 milionë përmes ministrive të tjera janë të sakta, ku përfundojnë qindra milionët e mbetur?”, ka pyetur Kamberi.
Deputeti ka kërkuar që të bëhet publike se kush i përfiton këto fonde dhe kujt i raportohet për mënyrën se si shpenzohen paratë publike. Sipas tij, kërkesa për transparencë është e domosdoshme për të shmangur paqartësi lidhur me përdorimin e buxhetit dhe për të krijuar qartësi për opinionin publik. Në të njëjtën linjë, ai ka vënë theksin te parimi që shpenzimet për të drejtat e komuniteteve duhet të shoqërohen me llogaridhënie dhe informim të plotë.
Nga ana tjetër, Kamberi ka adresuar edhe një çështje të ndryshme, por të lidhur politikisht: akuzën se pushteti serb po bllokon fondet që, sipas tij, Kosova ndan për shqiptarët në Luginën e Preshevës. Ai ka specifikuar se bëhet fjalë për 129 projekte dhe katër programe. Në reagim përmendet se këto iniciativa lidhen me sigurimin e librave falas për fëmijët, praktikën profesionale, funksionimin e Këshillit Kombëtar Shqiptar dhe aktivitetet e avokimit.
Koalicioni Shqiptar e ka quajtur këtë situatë trajtim të pabarabartë. Sipas shpjegimit të dhënë, për fondet që Serbia ndan për serbët në Kosovë kërkohet, sipas Kamberit, financim pa transparencë të mjaftueshme publike. Ndërsa për shqiptarët në Luginën e Preshevës, pengohet financimi i projekteve konkrete që janë të identifikueshme. Në fund, Kamberi ka kërkuar që të ketë transparencë për çdo euro të parasë publike dhe të zhbllokohen mjetet e destinuara për shqiptarët e Luginës së Preshevës.
“Të drejtat e pakicave nuk mund të varen nga interesat politike të pushtetit”, thuhet në reagim, ku kërkohet edhe që llogaritë të bëhen publike, fondet të zhbllokohen dhe barazia të zbatohet. Në këtë mënyrë, mes dy pretendimeve—mangësi transparence për fondet e përmendura për Kosovën dhe bllokim të projekteve të destinuara për shqiptarët në Luginë—deputeti shqiptar i ka kërkuar autoritetet serbe të japin shpjegime dhe të ndjekin një qasje më të llogaridhënshme ndaj përdorimit të fondeve.
Botuar fillimisht në Telegrafi
