Kryeministri i ri i Britanisë së Madhe, Andy Burnham, emëroi John Healey si ministër të Financave të hënën, duke e çuar ish-Sekretarin e Mbrojtjes në një post kyç të Thesarit. Emërimi vjen vetëm disa javë pasi Healey dha dorëheqjen nga qeveria e mëparshme, pas një qortimi të ashpër për mënyrën se si Thesari nuk kishte arritur të përmbushte shpenzimet e mbrojtjes.
Healey, 66 vjeç, tani pritet të përballet me dy objektiva të qarta përtej ndërrimit të rolit. Njëra lidhet me gjetjen e fondeve të nevojshme për të investuar në fusha kyçe, si mbrojtja, ndërsa tjetra ka të bëjë me një ekonomi që po ecën ngadalë. Në këtë kuadër, qeveria e re e Burnham synon të ulë faturën e mirëqenies dhe, njëkohësisht, të mbajë premtimin për t’u përmbajtur rregullave fiskale.
Çelësi i rekrutimit: stabilitet fiskal dhe rritje përmes mbrojtjes
Emërimi i Healey-t po shihet edhe si sinjal për mënyrën se si do të funksionojë Thesari i fuqishëm brenda qeverisë. Pak më herët, këtë muaj, vetë Healey kishte kritikuar kulturën dhe atë që e quante “ortodoksi e Thesarit”, duke e përshkruar si një “dorë e vdekur” mbi një qeveri që synon të jetë më dinamike. Sipas arsyetimit të tij politik, kontrolli financiar i ngurtë nuk po lejonte manovrim të mjaftueshëm për të planifikuar shpenzime strategjike.
Vendosja e tij në krye të financave u prit me vlerësim nga ligjvënësit laburistë. Në komentet e tyre, ideja ishte se ky hap do t’i dërgojë një mesazh presidentit të SHBA-së, Donald Trump, si dhe NATO-s, se Britania e Madhe është serioze në lidhje me financimin e mbrojtjes. Ndërkohë, disa ligjvënës të partive të tjera kërkuan që Burnham dhe Healey të marrin hua “obligacione mbrojtëse” më konkretisht, me qëllim që të mbështetet investimi në këtë sektor.
Healey dha dorëheqjen nga qeveria e Keir Starmer në qershor. Në njoftimin e tij, ai tha se ish-kryeministri ishte “i paaftë” dhe se ministria e financave ishte “e pavullnetshme” për të gjetur paratë që vendi të mbetet i sigurt. Në fjalimin e tij të dorëheqjes para ligjvënësve, Healey argumentoi se “kundërshtarët tanë nuk ndjekin afatet kohore të përcaktuara nga Thesari”, duke e lidhur drejtpërdrejt vendimmarrjen financiare me nevojat e mbrojtjes.
Pavarësisht se nuk u pa si kandidat kryesor për rolin e financave, Healey gëzonte reputacion brenda institucioneve. Ai kishte shërbyer më parë si ministër i ri në Thesar nga viti 2002 deri në vitin 2007, nën ministrin e financave Gordon Brown. Po ashtu, ai kishte pasur role të larta në periudha të ndryshme për udhëheqësit e Partisë Laburiste. Kjo përvojë u interpretua nga investitorët, analistët dhe ligjvënësit si një garanci se Thesari do të administrohet me profesionalizëm.
Por, sipas informacioneve që lidhen me rolin e tij të mëparshëm, Healey do të përballet edhe me sfida të konsiderueshme. Si ministër i Mbrojtjes, ai kaloi muaj duke lobuar te Starmer dhe te ministria e financave që të hartohej një rrugë për të shpenzuar 3% të PBB-së për mbrojtje deri në vitin 2030, në vend të 2.68% që qeveria përfundimisht kishte planifikuar në buxhet. Dorëheqja e tij e papritur, ndonëse ai ishte aleat besnik i Starmer-it dhe një nga ministrat më me përvojë, u përshkrua si një goditje e rëndësishme për kryeministrin e atëhershëm, i cili njoftoi dorëheqjen e tij më pak se dy javë më vonë.
Gjatë bisedave rreth emërimit, një zyrtar qeveritar që ka punuar me Healey-n e përshkroi atë si politikan kompetent dhe pragmatik, jo si një figurë ideologjike. Healey ka shërbyer edhe më herët si ministër i qeverisjes vendore, një fushë që ka qenë qendrore në agjendën e Burnham-it. Në argumentimet e tij të mëparshme, ai ka theksuar se më shumë kompetenca për financimin dhe mbledhjen e taksave duhet të delegohen nga qeveria qendrore tek drejtuesit rajonalë, në mënyrë që vendimmarrja të përshtatet më mirë me nevojat lokale. Paralelisht, gjatë periudhës së fundit, ai ka theksuar se investimi në mbrojtje mund të kontribuojë në rigjallërimin dhe riindustrializimin e vendit, duke u parë si një komponent i politikave për rritje.
Botuar fillimisht në Telegrafi